ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੇ ਧਰਮਿਕ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, “ਅਰਜੁਨ, ਤੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।” ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਮুনি ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਵੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।” ਅਰਜੁਨ ਜਦੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵੇਖੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਦਕਿ ਪਾਂਡਵ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਮুনি ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉਸ ਅਸਹਿਣੀ ਤੇਜ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ, ਜੋ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਪਰ ਉਸ ਤੇਜ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਗੌਪਾਲਕ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਣ।” ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਅਭਯ ਮుదਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਅਕਾਲੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਾ ਆਇਆ, ਤਦ ਹਰੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੰਖ ਭਰਿਆ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਤਨੇ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ, “ਕਿਹੜਾ ਕਵੀ, ਜਿਹੜਾ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?” ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ? ਫਿਰ ਵੀ, ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਨਾ ਹੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦਾਨਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਕਿਨਰ, ਮਨੁੱਖ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਯਕਸ਼—all ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੰਸਾਰ ਸੁੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉਤਸਾਹ, ਤਾਕਤ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਤੇਰੇ ਅਰਪਿਤ ਹੈ—ਉਹ ਹਰ ਜੰਗ ਵਿਚ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਤੀਰਾਂ, ਚੱਕਰਾਂ, ਡੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਕਠਿਨ ਜੰਗਲਾਂ, ਕਿਲਿਆਂ, ਭਾਲੂਆਂ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਜਾਂ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਚੋਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਾਨਣ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਦੁੱਖੀਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈਂ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਦਇਆਲੂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਕੋੜ੍ਹ, ਵੈਰੀ, ਰੋਗ, ਲੰਗੜਾਪਣ, ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ, ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਜਾਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਏ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ? ਧਰਮ, ਜਦ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਚਲ ਮ੍ਰਿਗ ਦੇ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ, ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਤੇਰਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਲਏ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਝੂਠੇ ਤਰਕਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਧਰਮਿਕ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਬਦੇ ਨਹੀਂ। ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚੰਚਲ ਹਨ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਦ ਤੂੰ ਚਲਦਾ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਵਲ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਸੁਰਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਲੋਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਈ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਓਹਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੇਰਾ ਰਥ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁੰਦਰ ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ ਅੱਧੀਆਂ ਬੰਦ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਚਕਰਵਾਕ ਅਤੇ ਹੰਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਹੈ। ਨੀਲਾ ਸੁੰਦਰ ਕੰਵਲ, ਉੱਚੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਭੰਭੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਚੰਦ ਦੀ ਬੇਦਾਗ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੰਚਲ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਹਰੀ ਭੂਮੀ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤੇਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸ਼ਣਮੁਖਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਕਾਲ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਹੈਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਮਲਯਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਅੱਗ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈਂ, ਗੌਆਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਤਾ, ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਮੈਂਨੂੰ ਬਚਾ। ਹੇ ਆਦਿਤਯ, ਭਾਸਕਰ, ਦਿਵਾਕਰ, ਸਪਤਸਪਤੀ, ਮਾਰਤੰਡ, ਸੂਰਜ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਭਾਨੁ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।