ਅਸਮਾਨੀ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸੇਵਿਆ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਸੀ। ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਟਾਸ਼੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲ ਜਾਵੇ। ਇੰਦਰ-ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਕੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਜਾਂ ਗੋਪ-ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਗੋਪੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਚਿਪਿਟਾ-ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਵਿਜਯਾ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਨੰਦੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ—ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਉਚੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਤੋਂ ਰਾਮ, ਸਿਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿਚ, ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਨੇ ਜੋ ਬੋਲਿਆ, ਉਹ ਸੁਣਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਾਧੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।" "ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਮ, ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਗਰ ਹੈ।" ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਸਦਾ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵੀ, ਉਹ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਅਕਾਇਆ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਥਾਨ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ।" "ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਪੁਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। "ਆਓ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ੀਪਰਾ ਤੋਂ ਜਲ ਲਿਆਉ," ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਸਿਤਾ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੋਗੇ?" ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਸ਼ਿਤ, ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਸਥ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਿਤਾ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਸਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸਚਯ ਕੀਤਾ। ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਛੱਡੀ ਸੀ?" "ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਚਲੋ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਮੁੜ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਾ ਨਾ ਕਰ, ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ; ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ ਅਤੇ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। "ਮੁੜ ਜਾ, ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।