ਇਸ ਵਿਰਲੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਨਵਾਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਚਾ ਚਿੱਟਾ ਜਾਂ ਚਟਕ ਲਾਲ ਕਪੜਾ ਜਾਂ ਪੂਰਨ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਕਪੜੇ ਨੂੰ ਚੌਣ ਦੇ ਆਟੇ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨਾਹ ਉਹ ਡਿੱਗੇ, ਨਾਹ ਕੰਬੇ। ਇਸਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੋਭਾ ਵਧੇ ਤੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲੀਪ ਕੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਅੱਠ ਸੁੰਦਰ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਘੜੇ ਸ਼ਹਦ, ਘਿਉ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਤ੍ਰ ਪੂਰੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਭੇਂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਉਪਲੱਖ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਵਾਂ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਕਪੜੇ, ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਜੌ ਅਤੇ ਅਨਾਜ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਜਜਾਤੀ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਤੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਵਿਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਾਣੇ-ਨਾਚ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਜਟਾਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਓਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੰਦਰਤੀਰਥ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਕੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਿਹਾਰਦਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਗੋਪਤੀਰਥ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਗੋਪੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਚਿਪਿਟਾਤੀਰਥ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਵਿਜਯਾ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਨੰਦੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਤੋਂ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਥਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਵਧਾਵਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ।" "ਅਵੰਤੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇੱਕ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਅਕਾਯ ਸੁਰ (ਵਾਣੀ) ਉਚਰੀ: "ਇਹ ਸਥਾਨ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" "ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਪੁਤ੍ਰ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਲਦੀ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ।" ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਦਾ ਕੀ ਕਰੋਂਗੇ?" ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਸੁਸਥ, ਤੰਦਰੁਸਤ, ਤੇ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੈ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ...