ਇਕ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਵਸ਼ਤਾ ਹੇਠ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੀਆਂ। ਇਹ ਸਥਾਨ ‘ਪ੍ਰਮੰਥੁਰਾ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਬਿਨਾ ਢੀਲ ਦੇ, ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।” ਯਕਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਰਾਜੇ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਦੇ ਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਥੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਰਤਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਕਸ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਦਲ ਗਈ। ਯਕਸ਼ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਸਰਵਜਨ, ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੇ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਮਹਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਯਤਨ ਕਰੋ।” ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਯਕਸ਼ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਤੀਰਥ ‘ਧਨਯਕਸ਼’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਮਹਾ-ਆਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਪੂਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਜਨ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨੌਂ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਮਹਾਪਦਮ, ਪਦਮ, ਸ਼ੰਖ, ਮਕਰ, ਤੇ ਕੱਛਪ—ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਦੇ ਕੂਹ (ਪੂਲ) ਵਿੱਚ ਉਪਸਥਿਤ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸੋਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਨ ਵਿੱਚ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਲ ਤੇ ਸੋਨਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ ਪਕਸ਼ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਪਕਸ਼ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: “ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੱਕ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇ।” ਹੇ ਯਕਸ਼, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਕਸ਼, ਅੱਗੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਮੰਤਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: “ਪ੍ਰਮਥਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” ਹੇ ਯਕਸ਼, ਇੱਥੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਯਕਸ਼— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਯਕਸ਼ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਵ-ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਗੁਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ। ਧਨਯਕਸ਼ ਦੇ ਆਵਾਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੁਵਿਜ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਸਿਸ਼ਠ, ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਵਾਮਦੇਵ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਭਗਤਪੂਰਨ ਪਤਨੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਭਾਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪਕਸ਼ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਵਰਤਨ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।