ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਧੀ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਨੇ ਇਹੀ ਬਚਨ ਆਖੇ ਤੇ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਡਰ ਛਾ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਗਹਿਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਖੋਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖ—ਸੂਰਜ, ਚੰਨ ਤੇ ਅੱਗ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਪਾਰ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਚ ਉੱਠੀ ਕਿ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰੀਏ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਨਾ ਚੰਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੀ, ਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ, ਨਾ ਅੱਗ ਦੀ। ਲੋਕ ਪੁਕਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, "ਹੇ ਦੇਵਤਾ! ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ! ਹੇ ਸਿੱਧ! ਹੇ ਦਰਸ਼ੀ! ਹੇ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ! ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਿਆਰੇ? ਤੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਕਿਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਿੱਥੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲੋਂ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ। ਜੋ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਾ ਸੂਰਜ ਸੀ, ਨਾ ਚੰਨ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ। ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਮਤਲ ਜਾਂ ਉਚ-ਨੀਵਾਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ? ਕੌਣ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ? ਸਿੱਧੇ ਪਲੰਗ 'ਤੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਨੌਕਾ 'ਤੇ, ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਸਹਾਇਕ, ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤ, ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਛਾਂ, ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ—ਇਹ ਸਭ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਉਹੀ ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਆਸਾ, ਉਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੇ। ਪਰ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੌਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਕੇਸ਼ਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ। ਇੱਕ ਦਾਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਕੋਈ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੀਵਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਚਾਨਣ ਜੋ ਅਡੋਲ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਹਾਵਣਾ, ਟਿਕਾਊ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ—ਉਸ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਗੋਕਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੀ। ਸਾਰੇ ਸੱਪ, ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਸਮੇਤ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉੱਠੇ ਨਹੀਂ। ਪਹਾੜਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੰਜ ਦਿਵ੍ਯ ਮੂਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਂਦੇ, ਚੰਨ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸੱਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਪਾਨ ਖਾਂਦੇ। ਸੁੰਦਰ ਪਲੰਗਾਂ ਤੇ, ਮਨੋਹਰ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੇ ਚੰਨ ਦੀ ਠੰਢ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਠੰਢ ਪਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ। ਉਥੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਹੱਸ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।