ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮਨੂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤ੍ਰਿ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਦत्तਾਤ੍ਰੇਯ—all these great souls once visited a pavittar ਤੀਰਥ. ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਫਲ ਇੰਨਾ ਮਹਾਨ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੂਣ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਐ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਇਹ ਫਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਠਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਘੋੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਕੰਦਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿਆ ਖੰਡ ਦੇ ਸਤਾਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਮਹਾਤਮ' ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਣਿਮਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ, ਚੁਟਕੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਪਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਦਿਰਾ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਨਵਮੀ ਨੂੰ ਭੈਂਸ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇ ਕੇ ਜੋ ਕੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ—"ਹੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਤਦ ਸੰਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ—ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਤੀ (ਨਿਸਾ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ tatva ਸਮਝ।' ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤਾਰਕ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਜੇਤ ਸੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿਘਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਜੇ ਮਹੇਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਤੀ ਦੁਬਾਰਾ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਗੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਘੋਰ ਤਪ ਕਰੇਗੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ। ਜਦ ਉਹ ਜਨਮ ਲਵੇਗੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਤਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਜੋੜੇ ਹੋਣਗੇ। ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ। ਹੇ ਮਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੀਂ। ਉਹ ਹੱਸੇਗੀ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਲੀ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਤੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਸ਼ਰਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗੀ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ ਹਨ। ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣੇਂਗੀ। ਜਦ ਗੌਰੀ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਵੇਗੀ, ਉਹ ਗੌਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਰ, ਤੈਥੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅੰਸ਼ ਉਪਜੇਗਾ। ਹੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਏਕਾਨੰਸ਼ਾ ਵਜੋਂ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੇਗਾ। ਤੂੰ ਹੀ ਗਾਇਤਰੀ ਹੈਂ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਓਮ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਤਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਹੈਂ; ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਯਸ਼ਸਵਤਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਜੇ-ਸਵਾਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹੱਦ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ।