ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਲ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ, ਦੋ ਅਦਭੁਤ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰਣ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣਾ ਦੇਹ ਛੱਡਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਦੰਪਤੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵਿੱਛੋੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਇਹ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ ਪੁਖਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਜਦ ਮਰਦ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ... ਹੁਣ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ ਦੈਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ? ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਤਜਸ੍ਵਿਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਖੋਪੜੀ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਗਣ ਬੜੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੱਜੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਗਈ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੈਤ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ—ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਭਾਰੀ ਦੈਤ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦੱਸਾਂ ਲੱਖਾਂ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਭ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ, ਘੇਰ ਲੈਣ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰੋ।" ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੈਤ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਦੈਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ, ਉਸ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਭਿਆਨਕ ਭੈਰਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਭੈਰਵ ਉਥੇ ਆ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਤੋਂ, ਖੋਪੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਖੋਪੜੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਖੰਡਿਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ। ਅੱਜ ਵੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੋਵਰ ਉਥੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਪਾਣੀ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਵਗਾ ਦਿਓ, ਠੰਢਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰਮ, ਜਾਂ ਉਬਾਲੋ—ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਦੇਹ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਰੁਦ੍ਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਾਸੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਮੰਗਲਮਈ, ਦਿਵ੍ਯ, ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਖੋਪੜੀ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਪਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੇਸ਼ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਕੁਟੁੰਬਿਕੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸਵੈਭੂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਭੀ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ्ञ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੈਦਾਨ, ਮਹਾਨ ਖੋਪੜੀ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਆ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।