ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਆਤਮਕ ਉਪਲਬਧੀ ਲਈ, ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਤਮਕ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਤ ਹੋਣ, ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਸਮਾਜਕ ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਅਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਰਮ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਮਨ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਜਰੀਏ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ? ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਕਰਮ ਦੁਨੀਆਵੀ, ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਧਿਆਨ, ਸਮਾਧੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੋਦੀ ਹੈ। ਵ੍ਰਤ, ਉਪਵਾਸ, ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਊ ਦੇ ਘੀ, ਦੂਧ, ਦਹੀਂ, ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥ, ਲਾਲ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੀ, ਗੁਗਲੁ ਦੀ ਧੂਪ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕਾਲੀ ਅਗਰ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ, ਇਤਰ, ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਭਜਨ, ਝੰਡੇ, ਪੰਖੇ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਦਿਕ ਕਰਮ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਭੇਟਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਮਾਵੱਸ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਛਿਤ ਆਚਰਨ ਸੋਮਾ ਪਾਨ, ਯਜਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਵਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਤਮਕ ਪੱਧਰ ਯੋਗ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਂਖਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੁਣੋ: ਜੜਤੱਤਵਾਂ ਨੂੰ ਪਚੀਵੀਂ ਤੱਤ, ਪੁਰੁਸ਼, ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਛੱਬੀਵਾਂ ਤੱਤ ਹੈ—ਸਰਜਨਹਾਰ, ਸਰਵਜਣ, ਚੇਤਨ ਅਤੇ ਸਰਵਸਵਾਮੀ। ਪੁਰੁਸ਼ ਸਦਾ ਅਵਿਆਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਰਣ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਗਿਣਤੀ ਲਈ, ਪ੍ਰਧਾਨ (ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ), ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਣ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਛਿਤ ਅਵਸਥਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੱਤ ਹੈ, ਉਹ ਜੜਤੱਤਵ ਹੈ। ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਵਖਰੀਅਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੱਤ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੱਤ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਸਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸਾਂਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇਹ ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਤਮਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ-ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਭਗਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਪੰਜ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ, ਮੰਗਲਮਈ, ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਭਗਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਭਗਤ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਖੁਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਲੋਕ ਮਲਕੀਅਤ, ਅਹੰਕਾਰ, ਲਗਾਵ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਨਮ-ਮਰਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਛੇ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਦਿਵਯ ਮੀਲ-ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਸਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁਣ, ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।