ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਭਾਰ ਵਾਹਕ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜਨਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਤਿਮਿਰ ਨਾਸਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਗਈ। ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅੱਗ, ਜੋ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਲਪਟਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਵੱਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ, ਨਮਨ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈਂ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈਂ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਚੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਜ਼ਾਹਰ ਅਤੇ ਅਜਾਹਰ, ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਅਤੇ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸਤੋਤ੍ਰ ਰਚਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਸਭ ਦਾ ਆਦਿ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਵਾਯੂ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ ਅਨੁਕਰਤਾ ਹੈਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।" ਤਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਰਚਨਾ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—" "ਪੁੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਕੱਟਾਂਗਾ।" "ਉਸ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮਿੱਤਰ ਮੰਨੋ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹਰਿ, ਅਚੂਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਉਜਲੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਾਏਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਸਥਿਤ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉੰਗਲੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਧੰਨ ਦੇਵ ਨੇ ਉਹ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ।" ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਦੋ ਅੱਗਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚਲਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥ ਵ੍ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਉਹ ਚੌਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਮੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ, ਸਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੇ ਵਿਅਾਸ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ—ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ? ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕੀ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਮুনি? ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉੱਤਮ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਸਮਿੱਧਾਂ ਨਾਲ—ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਏਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤਪस्या ਕੀਤੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀ ਫੜੇ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।