ਇਹ ਕਥਾ ਦੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ, ਪੂਰਾ ਜਾਂ ਅਧੂਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਮੁਖ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੀ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਅਗਨਿ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੂੜ ਥੱਲੇ ਪਈ। ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਤਦ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਦ੍ਰਿਸ਼ (ਅਪ੍ਰਕਟ) ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਿ ਅੰਡਾ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਜਨਮਿਆ। ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ, ਸੌ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤਪस्या ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਹਥੀਂ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਉੱਤਾਂ ਵੱਲ ਦੀ ਲੱਗ ਰੋਕੀ ਗਈ। ਅਗਨਿ ਉੱਤਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਸੁਰ ਅਤੇ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ। ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਕਿਉਂ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਲ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਤੋਖ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ।" ਤਦ ਅਗਨਿ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ।" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੰਤੋਖ ਹੈ, ਨਾ ਆਰਾਮ।" ਫਿਰ, ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਅਗਨਿ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਕੰਮ ਲਈ ਸੀ; ਅਤੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੰਤੋਖ ਹੈ, ਨਾ ਆਰਾਮ।" ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋਦੀ ਹੋਈ ਅਗਨਿ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕੋਲ ਭੋਜਨ ਮੰਗਣ ਲਈ ਗਈ। ਤਿੰਨ ਅਗਨਿ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ; ਇੱਕ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਰੋਇਆ। ਜਦ ਅਗਨਿ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਇੱਛਾ, ਉਹ ਕਾਰਜ, ਉਸ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਚੀਖ ਦੀ ਅਗਨਿ ਚਮਕ ਉਠੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਬਾਹਰ, ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, "ਮੈਂ ਖੁਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਾਂਗਾ," ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ। ਜਿੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਉਪਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਚੀਖ ਉੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ 'ਇ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ 'ਉ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ। "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਥਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਲਈ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਵਿਅਾਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ, ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।" ਉਹ ਵੀ, ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਦੀ ਸੁਧਰਤ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ। ਇਸ ਲਈ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸੁਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਝੂਠੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, 'ਅ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਬਣਾਇਆ। ਅਗਨਿ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਾਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਦੇਖ ਕੇ ਅੱਖ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—" ਫਿਰ, 'ਇ' ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਸੰਤੋਖ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।