ਮਹਾਰਾਜ, ਜੀਵਨ, ਧਨ ਜਾਂ ਜਪ-ਪਾਠ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੀੜੇ, ਤਿਤਲੀ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਹਿਰਨ — ਉਹ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਦੇ, ਇੱਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੱਡਾ ਫਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਬੁਦਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਦੇ ਫਲਾਂ ਤੇ ਅਰਬੁਦਾ-ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ-ਖੰਡ ਦੇ ਅਠੀ-ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ-ਵਰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦਾ ਮਹਾ-ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਠੀ ਚੈਪਟਰ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਵੰਤੀ-ਖੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਜਗਦੰਬਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਵਿਅਕਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਰਮ ਦੱਸੇ ਜਾਣ ਜੋ ਭਰੋਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ, ਜੋ ਤ੍ਰੈ-ਪਥਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਵਜੂਦ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਯਮੁਨਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਭਾਗਾ, ਵਿਤਸਤ, ਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ 'ਤੇ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਕੇਦਾਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਕਯਾਵਰੋਹਣ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਮਹਾਕਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹਨ। ਉਹ ਤੀਰਥ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਿ-ਯੁਗ ਦੇ ਦਾਗ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਖੇਤ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਹੈ ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਚੋਟੀ ਅਨੋਖੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਬੈਠਕ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਿਰਨ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ, ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਜ਼ਮੀਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਘਰ, ਵਿਹਾਰ-ਸਥਾਨ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇਵ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਪੀਲਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਨਰਮ ਮਹਿਲਾ, ਨਚਣ ਦੀ ਕਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ, ਇੱਥੇ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵਾਕ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਏ, ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ-ਦਵੈਪਾਇਨ ਵਿਅਾਸ ਉਭਰੇ, ਜੋ ਭਾਵਾ ਦੇ ਭਗਤ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਥਾਂ ਨਾਲ, ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਵ ਨਾਲ। ਸ੍ਰੀ ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੋਹ-ਭ੍ਰਮ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਖੇਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ? ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਦਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਕਿਵੇਂ ਤੀਰਥ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ? ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦਾ ਆਸਨ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ। ਇੱਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ 'ਬਾਂਝ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਏਕਾਮਰਾ, ਭਦ੍ਰਕਾਲਾ, ਤੇ ਕਰਵੀਰ ਜੰਗਲ, ਭਾਰਤ, ਕੇਦਾਰ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਮਹਾਨ ਆਸਰਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।