ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਲੋਮਸ਼ਾ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨਿਮੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ?" ਲੋਮਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, "ਇਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਲੋਮਸ਼ਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਥਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਲਈ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਜੰਬੂ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੋਮਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਕਨਿਆ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਜੰਬੂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ" ਵਾਲਾ ਸਠਵਾ ਅਧਿਆਇ, ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ, ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੰਡ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਭਾਗ, ਅਤੇ ਅਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਵਾਚਨ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਲੋਮਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਰੋਕਿਆ—ਸਭ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—ਜੋ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਤਿ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਗੰਗਾਧਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ" ਵਾਲਾ ਇਕਸਠਾ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਨੇ ਪੂਜਿਆ, ਸ਼ੰਭੂ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਆ ਗਈ। ਉਥੇ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਥਾਂ "ਕਟੇਸ਼ਵਰ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨੇ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਹੋ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵ ਨੇ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹੋ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। "ਕਟੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ" ਵਾਲਾ ਬਾਹਠਾ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਅਰਬੁਦਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।" ਜੇਕਰ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਕਥਾ-ਸੰਕਲਨ ਹਰ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਕੋਈ ਤੀਰਥ, ਕੋਈ ਸਾਧਨਾ, ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ।" "ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਜਾਂ ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਹੇ ਰਾਜਨ—ਇਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਮੌਤ ਹੋਈ ਕੀੜੇ, ਪਤੰਗੇ, ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ, ਹਿਰਣ—ਚਾਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਅਰਬੁਦਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਦੇ ਫਲ" ਵਾਲਾ ਤਿਰਸਠਾ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ੍ਰੀ ਜਗਦੰਬਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਥਾ ਹੁਣ ਆਰੰਭ ਹੋਈ।" "ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ, ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਵਿਅਕਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਕਰਤਬ ਦੱਸੇ ਜਾਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ।" "ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" "ਯਮੁਨਾ ਦੇਵੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ, ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਹੋਈ।