ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਸਤੂ ਲੈ ਆਏ। ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਵਸੀਠਾ ਜੀ ਦੇ ਯਜਨ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ: “ਮੈਂ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ, ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।” ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਦਮਯੋਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਇਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਪਦ ਦਿਓ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ। ਵਸੀਠਾ ਦੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਨਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਕਰ—ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ-ਸਰੋਵਰ ਹਨ—ਉੱਥੇ ਆਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਅਰਬੁਦਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਕਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਥੇ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਉੱਥੇ ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਚਵੰਜਾ ਚੈਪਟਰ 'ਤ੍ਰਿਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮ' ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤਿ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਨੰਦੀ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅੰਧਕ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਹੜਾ ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ... ਇੱਥੇ 'ਰੁਦ੍ਰ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮ' ਚੈਪਟਰ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ... ਇੱਥੇ 'ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮ' ਚੈਪਟਰ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਪਸੰਦ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਚੀ ਜੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆਈ। ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਚਾਹੇ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਜੋ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਲ ਦਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ 'ਅਵਿਯੋਗ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮ' ਚੈਪਟਰ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਧੁੰਦੁਮਾਰਾ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ—ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਦੰਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ— ਇੱਥੇ 'ਉਮਾਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਾਤਮ' ਚੈਪਟਰ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਤੇਜ ਅਤੇ ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੰਝਾ, ਮੰਦ ਗੰਧ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ—ਇਸ ਉੱਪਰ ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ, ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਨੇ ਕਈ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਥੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਊਰਜਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮੰਦ ਗੰਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ 'ਮਹੌਜਸਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ' ਚੈਪਟਰ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨਿਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੂਰਵੰਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਤਮ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉੱਥੇ ਪੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਰਹਿਆ। ਉੱਥੇ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾਵਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅਠੀ-ਹਜ਼ਾਰ-ਇਕ-ਵਰਸ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।