ਹਰ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਨાયક ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਚ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਇਹ ਪਰਬਤ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਚੋਟੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਜੇਹੜੇ ਭੀ ਇੱਥੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਥਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਉਹ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਈਸ਼ਾਨੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਬਾਵੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੱਥੇ ਇਕੱਤਰ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ। ਪਰਬਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਪਵਾਸ ਕਰ-ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਥੱਕ ਗਏ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਮੰਗੇ ਭੇਟਾਂ, ਪਾਠਾਂ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਬਤ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਸ ਪੈਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।" ਇੱਥੇ, ਨਾ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਵਰਤ, ਨਾ ਯਜ੍ਯ, ਨਾ ਪਾਠ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਇਹ ਪੈਰ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ। ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਡੋਲ੍ਹ-ਰਹਿਤ ਭਗਤੀ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਖਵਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਪੈਰ ਦੀ ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਪੈਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ—ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੈਰ ਪੂਰੇ ਲੰਬੇ-ਚੌੜੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੀਤ-ਭੂਰਾ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਤਿਰਪੰਚਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪੈਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਅਰਬੁਦਾ ਨਾਮਕ ਪਰਬਤ ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਯਜ੍ਯ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਜ्ञਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, "ਮੈਂ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਦਮਯੋਨੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਸ਼ਕਰ ਲੈ ਆਓ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਯਜ੍ਯ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਤਵ ਦਿਓ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਕਰਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਆਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਕਰ ਇੱਥੇ ਅਰਬੁਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਉੱਤਮ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਕੁੰਡ ਹੈ।