ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਹੂ ਨੇ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਰਾਹੂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ, ਹੇ ਕਾਮਨਾਸ਼ਕ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ। ਰਾਹੂ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਕੜੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਲੱਗੇ, ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ 'ਚੰਦ੍ਰੋਦਭੇਦ' ਨਾਮਕ ਇਹ ਥਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਣ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਜਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰਾ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਚੰਦ੍ਰੋਦਭੇਦ ਤੀਰਥ ਮਹਾਤਮ' ਨਾਮਕ ਇਕਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ, ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਅਤੇ ਸਤਵੀਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਗੌਰੀ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਇੰਨੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਗੌਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਕਿ ਜੇ ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਬੀਜ ਗੌਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਰਾਹੀਂ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੰਤਾਨ ਨ ਪੈਦਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਵਾਯੂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲਾਜ ਆਈ। ਫਿਰ ਗੌਰੀ, ਜੋ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸੰਤਾਨ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰਹੋਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਯੂ ਇਸ ਨਿਰਜਨ ਥਾਂ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਗੌਰੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਭਰੀ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਸਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਬੋਲ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਲੱਜਾ ਸਮੇਤ ਆਏ ਹਨ। ਗੌਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਰਹਾਂਗੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।" ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਆਪ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਵਚਨ ਰਾਹੀਂ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਹੋ; ਮਿਲਾਪ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇਗਾ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਲੈ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇਗਾ।" ਤਿੰਨ ਨੈਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਿਵਾ (ਗੌਰੀ) ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਨਾਇਕ ਰਚਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਦ੍ਰੋਦਭੇਦ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਕਥਾ ਪੂਰਨ ਹੋਈ।