ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਨ, ਯਗ, ਤਪ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੁਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਹ ancestors (ਪੂਰਵਜ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: “ਤੂੰ ਜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭਲਾ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਉੱਤਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਕਾਰਨ, ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਜ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ, ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸੁਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅੱਜ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਡਾਂਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਸ ਹੋਰ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਪੂਰਵਜ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਲੈਣ ਲੱਗਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: “ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗਤਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸੁਗਤਿ ਨੂੰ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋਣ। ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸੋ।” ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਜਾ, initiation (ਦੀक्षा) ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਤੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਆਦਿ, ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸੰਕਲਪ ਕਰੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਚੋਟੀ ਦੀ ਦਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।” ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਯਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਣ ਪੀਣ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਨਰਕ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: “ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਹੈ।” ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਜਲ-ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਉੱਤਾਰਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ “ਕੁਲ-ਸੰਤਾਰਣ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵੰਸ਼ ਉੱਤਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਸਮੇਤ ਸੁਗਤਿ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵ-ਯਾਨੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੁਲ-ਸੰਤਾਰਣ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਮਯ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਥੇ, ਅਠਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੀ ਅਠਿਆਰਵੀਂ ਅਧਿਆਇ “ਕੁਲ-ਸੰਤਾਰਣ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ” ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜੋ ਮਰਨਹਾਰ ਇਨਸਾਨ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਤੱਕ, ਉਥੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।