ਮਹਾਰਾਜ, ਇਕ ਵਾਰ ਦਨੁੱਧਾਰੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸਭ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੜੀ ਕਰੂਣਤਾ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਚਿਤਾ ਬਣਾਈ। ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਤੂੰ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਹੜਾ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।’’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਤ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ‘‘ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪਤੀ, ਕਾਮਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ।’’ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਕਾਮਦੇਵ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰਤੀ ਸਮੇਤ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭੀ ਸ਼ਰਧਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ—ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ—ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਸੀਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਚਾਲੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ‘‘ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮ’’ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਕਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਚਨਬੱਧ, ਸਭ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੱਕ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਲੰਮਾ ਕਿਉਂ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ ਹੋ?’’ ਫਿਰ, ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ ’ਤੇ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੋਲੇ, ‘‘ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮਾ, ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ?’’ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ‘‘ਇਹ ਬੱਚਾ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਿਉਂਦਾ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਛੱਡੋ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ।’’ ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਮਨਚਾਹੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਪਾਠ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ, ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਖਦਾ—ਚਾਹੇ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਨੌਜਵਾਨ—ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਕੋਲ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਸੰਤ ਆਏ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, ‘‘ਤੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲੇ।’’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗਿਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਫਿਰ, ਕੁਝ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਇਹ ਬੱਚਾ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਵੇਖੇਗਾ।’’ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਾਅ ਲੱਭੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬੱਚਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜਿਉ ਸਕੇ।’’ ਫਿਰ ਉਹ ਸੰਤ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪੀਛੇ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਗਿਆ ਪਰ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਸੱਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਜੋ ਲੋਕ ਅਰਬੁਦ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਦੂਰੋਂ ਜਲਦੀ ਆ ਗਏ। ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਹੇ ਦੇਵ, ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।