ਪਾਰਥਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਲਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਉਲਾਦ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਤਾਹੀ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਰਥਾ ਨੇ ਹਵਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੋਜਨ ਦੇ, ਸਮਤਾ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਉਭਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਿੰਗ "ਪਾਰਥੇਸ਼ਵਰ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਾਰਥਾ ਨੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਇਹ ਲਿੰਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚੌਦਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ, ਚੰਨਣ ਵਾਲੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਪੁਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ 'ਪਾਰਥੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮਿਆ' ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੈਤੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਜਦੋਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਿਟ ਗਈ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਲਯਾ ਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਗਿਆ। ਚੌਂਹ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਦੂਰੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਤੇਰੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤੀ?" ਉਸ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹਾਸੀ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਮੈਂ ਹੀ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈਂ।" ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੜਵੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਠੁਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ: "ਮੈਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮੂਰਖ! ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੈਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਨੱਖਾਂ, ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਖਿੱਚਤਾਣੀ ਨਾਲ ਲੜ ਪਏ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਲੜਾਈ ਚੱਲੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੋਈ: "ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਜਿੱਤੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਦੂਜਾ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਾਲਾਗਨੀ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਹੋਰ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ, ਪਰ ਅਦਭੁਤ ਅੱਗ ਦੇ ਤਪਤ ਵਿੱਚ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਹੰਸ ਰਥ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਵਧੇ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਕੇਤਕੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ ਅੰਤਹੀਣ ਮਹਾਨ ਰਸਤੇ ਤੇ?" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਛੋਟਾ—ਇਹ ਪਿਨਾਕੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਕੇਤਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਲਿੰਗ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਰਥੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।