ਇੱਕ ਵਾਰ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹਰਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਵੀ ਸੀ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸੀ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਥੇ ਇਨਸਾਨ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਅੱਠਵੀਂ ਤੀਥੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਅਤੇ ਦਾਨ, ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ‘ਮਨੁਸ਼੍ਯ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਠਾਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਸਕੰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਨਾਰੀਆਂ, ਵਿਲਾਸ, ਘੋੜਿਆਂ ਜਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਚਾਉ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਮਾਦਾ ਹਰਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪੀਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਦਾ ਹਰਣੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਲੇਟੀ ਹੋਈ, ਮਿਲਨ ਕਰ ਰਹੀ, ਦੁੱਧ ਪੀਆ ਰਹੀ ਜਾਂ ਰੋਗੀ ਹੋਈ—ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਨਿਅਾਇਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਹਰਣੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਹਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੁਣ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁ, ਮੈਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦਯਤਾ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਹਰਣੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਗਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਦਾ ਹਰਣੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਗਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾ ਲਿਆ। ਬਚੇ-ਕੁਚੇ ਸੈਨਿਕ, ਜੋ ਡਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ-ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਘਾਹ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਕੇ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਹ ਗਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੁੱਟ ਘਾਹ ਖਾਂਦੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਗਾਂ, ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਛੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੂਰਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਕਪੀਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸ਼ੇਰ! ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰੋ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਅਜੇ ਘਾਹ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ ਕਿ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਪਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਡਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰੀ ਰਹਾਂਗੀ—ਸ਼ਾਇਦ ਛੱਡ ਦਿਆਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਕੇ ਨਾ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦਾਗੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਮਨੁਸ਼੍ਯ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।