ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਨਖਲਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਕ੍ਰ ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਕ੍ਰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਹਰਿ ਦੇ ਸੁੱਤੇ ਜਾਂ ਜਾਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮਨੁਸ਼ਯ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਰਣਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ-ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਬਹੁਤ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਗੱਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਅਠਮੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਨ ਤਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਨ ਸੁਖ-ਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਨ ਘੋੜਿਆਂ ਜਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਰੁਚੀ ਸੀ; ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ ਰੱਖਦਿਆਂ ਅਰਬੁਦ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਧੁਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚਾ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚੁੱਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਦਾ ਹਰਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਕਿ, "ਚਾਹੇ ਮੈਂ ਲੈਂਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਮਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਬੀਮਾਰ ਹਾਂ, ਅੱਜ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਟੀਆ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਣਚਾਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ, ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਧੁਰ ਜੀਵ, ਮੈ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" ਹਰਣ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ, "ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗਾਂ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਾਦਾ ਹਰਣ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਕਰੂੜ-ਚਿਹਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਬਾਕੀ ਸਿਪਾਹੀ, ਜੋ ਬਚ ਗਏ, ਡਰ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਘਟਨਾ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਤੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਇਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗਾਂ, ਜੋ ਘਾਹ ਦੀ ਤਲੱਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੁੱਟ ਘਾਹ ਖਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਬੱਘ ਨੇ, ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਮੂੰਹ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਉਸ ਗਾਂ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੋਈਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।