ਹਰਿ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਰਾਹ ਜੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਦਾ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ, ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਚੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੁੜ ਵੈਕੁੰਠ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ, ਹੇ ਹਰਿ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਇਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ’ਤੇ ਰਹੋ। ਵਰਾਹ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਾਂਗਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਤਤਪਰ ਰਹਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੱਚਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਿਤਰ ਵੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਲਯ ਤੱਕ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦਿਨ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਾਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਥਾਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਚੰਨਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸੱਤਾਈਂ (27) ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸਦਾ ਰੋਹਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰੀਤ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਏ, ਉਹ ਧੀਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲਿਆਇਆਂ, ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ: "ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ! ਅਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਭਲੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰੋ।" ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਾਂ।" ਫਿਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਲਜਜਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦ ਦਕ੍ਸ਼ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮੁੜ ਰੋਹਣੀ ਵੱਲ ਹੀ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ’ਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੁਬਾਰਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਕੋਲ ਗਈਆਂ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਅਸੀਂ ਦੁਖ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਰੋਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇਰਾ ਚਮਕ ਘਟ ਜਾਵੇਗਾ।" ਫਿਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰੋਗੀ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘਟਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਅਰਬੁਦ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਆਖਿਰਕਾਰ ਮਹਾਦੇਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।" ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ (ਦਕ੍ਸ਼) ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਮੈਂ ਵੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਸਭ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਸਮਝ ਕੇ ਵਰਤਾਵੀ।" "ਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ! ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਘਟੇਂਗਾ; ਜਦ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਵਧੇਂਗਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਇੱਥੇ, ਇਸ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ’ਚ ਪਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਭਾਸ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।