ਇਹ ਤੀਰਥ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧੀਆ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਗੌਤਮੀ ਸੀ। ਗੌਤਮੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਰਬੁਦ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਨਾਗ-ਤੀਰਥ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਆਗੂ ਸਨ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੜਾ ਹੀ ਧੰਨਵੰਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਰ ਗੌਤਮੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੀ ਹੋਈ, ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਉਸ ਲਈ ਅਸਹਿਣਯ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਅੱਗ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਣੀ ਹੋਈ, "ਇਸ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮਪਤਨੀ, ਤੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦ ਗੌਤਮੀ ਨੇ ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਣੀ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਵਲੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੁੱਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਅਨੁਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਵੰਸ਼ ਪਰਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਔਰਤ ਸਿਰਫ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਲ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਤਪ ਨਾਲ ਆਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ ਸੀ—"ਗਯਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਸਭ ਪਿਤਰ ਤਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਧਰਮਪਤਨੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਜੀ ਵੀ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੜਾਅ—ਚਾਹੇ ਬਚਪਨ, ਜੁਆਨੀ ਜਾਂ ਬੁੱਢਾਪਾ—ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਇੱਥੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੋਯੋਗ ਨਾਲ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਅੱਠ ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਪਦਾ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਾਮਦੇਵ ਯੱਗ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ। ਅਤੇ, ਰਾਜਨ, ਵਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੁਲਸਤਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੋ ਵੀ ਅੰਧੇਰੇ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ...