ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਜੀਵਨ ਵਿਆਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜ-ਅੱਗ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗਹਿਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਉਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਮਹਾਦੇਵ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਅਤੇ ਅਮਰ ਹਨ। ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਧਾਰੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਾਸੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗੌਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਿਅ, ਮੰਗਲ ਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਰਵ-ਰੂਪ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਇਹ ਲਿੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪਾਏਗਾ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਅ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।" "ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤਲਾਬ ਹੈ; ਜੋ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵ੍ਰਿਧਾ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਮੇਰਾ ਲਿੰਗ ਉਥੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲੇਗਾ ਨਹੀਂ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮੰਦਰਾਂ 'ਤੇ ਆਏ। ਮਹਾਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੂਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸੂਤਾ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਕਹਾਣੀ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸੋ।" ਸੂਤਾ Yayāti ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ Yayāti ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ।" Yayāti ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਹੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਥਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਇਹ ਪਹਾੜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧੂ, ਗੌਤਮੀ, ਜੋ ਪਤਿਵਰਤਾ ਤੇ ਧਰਮਵਤੀ ਸੀ, ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਤੇ Nāga-ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਈ। ਉਹ ਸਭ ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ ਲੈਕੇ ਆਈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਮੰਗਲਮਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੰਜੀਤ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਾਂ।" ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਬਿਨਾਂ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੁਖ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਅੱਗ ਜਲਾ ਲਈ। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੀਰਥ-ਕਥਾਵਾਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਸਭ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।