ਜੇ ਤੇਰੀ ਇਹ ਭਗਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਵਜ੍ਰਾਂਗਦ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪਾਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਜ੍ਰਾਂਗਦ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਨਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੀਣ, ਗੰਭੀਰ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਧੀਰਜੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਬੜੀ ਤਰੱਕੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਸਤੂਰੀ ਹਿਰਣ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਸੁਗੰਧ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਿਰਣ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ੋਣ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਕੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹੇ ਬੜੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹਾਥੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਬੇਕਾਰ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਿਉਂ ਹੈ?" ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕਾਰਣ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਅਚਾਨਕ ਦੋ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਬਲੇ ਪਸ਼ੂ-ਸ਼ਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮੁਕੁਟ, ਕੰਨ-ਫੁੱਲ, ਗਲਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚ ਬਾਂਹ-ਫੁੱਲ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ, ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੋਣ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ?" ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਕਲਾਧਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸੁਵਰਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ਿ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਅਸੀਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਈ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।" "ਅਸੀਂ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰ ਬੈਠੇ, ਜਦ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਸਮਝ ਸੀ। ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੋਹ ਪਾ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਥੇ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ਿ ਦੁਰਵਾਸਾ ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਵ੍ਰਿੱਛ ਦੇ ਨੀਵੀਂ, ਵਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ਼ ਤਾਪ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਰੂਪ ਭੀ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ।" ਉਹ ਚੀਕ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਅਫ਼ਸੋਸ! ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਪੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਚਰਨ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਇੰਨਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ਕੌਣ ਹੋ ਤੁਸੀਂ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇਥੇ ਗੰਦ ਪਾ ਕੇ, ਇਹ ਪਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉਚੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿਚ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਸੁਗੰਧ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।" "ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ-ਵਜੋਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਅਸੀਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਦੇਖ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਟਕ ਗਏ ਹੋ, ਇੰਝ ਨਾ ਹੋਵੋ।'" "ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਸਭਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਲਈ, ਨੰਦਨ ਵਨ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬਚਪਨ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿਚ, ਗਜਾਨਨ ਅਤੇ ਸ਼ਡਾਨਨ ਨੇ...'' (ਕਥਾ ਇੱਥੇ ਅੱਗੇ ਚਲਦੀ ਹੈ...