ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਚੱਜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰੰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼—ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਲਗੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਮੰਗ ਲੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਲਸ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਿਫਤ ਕਰੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ। ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਹਰੀ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਗੰਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਲਏ, ਇੱਥੇ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਹੋਮ ਕਰੇ, ਜਪ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ—ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਯਮਤ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਚਾਹੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਆਦਿਕ ਵੱਲੋਂ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਸ਼ਾਢ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਾਨ ਹੈ।" ਫਿਰ ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਸ਼ਚਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਧਾਵਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਨਿਰਮਲ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਦੱਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਚਾਰ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨਵੀਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।" "ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਅਤੇ ਅਣਮੋਲ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਯਜਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਮੁਨੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।" "ਫਿਰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਸਭ ਉਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਯਜਨ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਵਿਅਰਥ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।'" ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਯਜਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੱਖਿਣਾਵਾਂ ਯਥੋਚਿਤ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਜਨ ਪੂਰਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਸਮੇਂ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯਮਰਾਜ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਦੱਖਿਣਾ ਮਿਲੇ। ਜਦ ਯਜਨ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਬੜੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦੱਖਿਣਾ ਮੰਗੀ, ਤਾਂ ਰਘੁ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।