ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਅਤਿਅਧਿਕ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਤੇਜ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੰਦਰ, ਪੁਲੋਮਾ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਰਖਵਾਲਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਵਾਸੂਆਂ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗਿਆਰਾਂ ਮਹਾਨ ਰੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਸੱਪ, ਭੂਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੋਰ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਐਸਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਡਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਛਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਵਧੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਕੋਈ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।” ਫਿਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਲਾ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਵਿਛੋੜਾ ਤੇਰਾ ਸਦਾ ਦਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਭ੍ਰਮ ਹੈ। ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਤਾਂ ਕਠੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਨ; ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਵਾਰੁਣੀ, ਮੈਂ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ; ਤੂੰ ਰੋਹਿਣੀ, ਮੈਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ। ਤੂੰ ਜਾਹਨਵੀ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ; ਤੂੰ ਮੇਰੂ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ। ਤੂੰ ਗਿਆਨ, ਮੈਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ; ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮੈਂ ਪਵਨ। ਤੂੰ ਵਿਦਿਆ, ਮੈਂ ਗਿਆਨਯੋਗ; ਤੂੰ ਵਾਣੀ, ਮੈਂ ਅਰਥ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਨ, ਲਯ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਦੇਹ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਜੋਤਿ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਜੋ ਅਸਾਂਭਵ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਨੇ ਲਜਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਅਰਥ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਗਏ। ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ—ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਦੀ ਏਕਤਾ। ਉਸ ਰੂਪ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਧਾ ਚੰਦਨੀ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਇਕੋ ਹੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਛਾਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾ ਆਵੇ। ਹੇ ਸੌੰਦਰਯ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਸ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈਣ। ਜੋ ਲੋਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲੈਣ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ। ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰੇ, ਸਭ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰੇ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਜਿੰਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਨਾ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲੇ, ਜਿੰਨਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਤਾਰੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਅੱਜ ਤੋਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇਣ। ਉਹ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਅਰੁਣ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ। ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਅਰੁਣਾ ਦੇਵੀ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵੱਸ। ਇਸ ਅਰੁਣ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਸ਼ੋਣ-ਗਿਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਸ਼ੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਦੱਸ, ਵਜ੍ਰਾਂਗਦ ਪਾਂਡਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੋਣ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ? ਤੇ ਦੋ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਲੰਘੇ?