ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰੀ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਛਾਲਾਂ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਵਾਯੂਦੇਵ ਅਤੇ ਸੱਪ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉਪਜਾਵ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਸਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਜੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਭਗਤੀ ਵੀ ਉਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਾਪਸ ਵੀ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਸਫੈਦ ਬਲਦ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਟਾ ਵਾਲੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅਰਧ ਚੰਦ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਸੀ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਖੋਪੜੀ, ਡਮਰੂ, ਹਰਣ, ਕੁਹਾੜੀ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਧੂੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਪਰਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਬਾਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਮਾਧਵ ਵੱਲ ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ (ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ) ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹਾਸੇ ਵਿਚ ਉਡਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਚਾਹੇ। ਇਹ ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੰਝ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹੋ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਹਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕੇਤਕਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਸੀ, ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਗਿਰਿਸ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਕਦੇ ਘਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਨਿਰਹੰਕਾਰ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ। ਉਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਡਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਉਹ ਆਪ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਦੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਅਟੱਲ ਹੈ। "ਵਿਸ਼ਣੁ ਕੌਣ? ਮੈਂ ਕੌਣ? ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵੇਲੇ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਕੌਣ ਹਨ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀਪਤੀ! ਅਸੀਂ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਸ਼ੂ ਹੀ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਛਬੀਸ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹੋ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰਮੇਯਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਵੀਰਭਦਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਾਲਕੂਟ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖਦੇ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਦੇਵਦਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਿਰਫ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਰੌਂਦਦੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਿਆਨਕ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਦਾ ਰੂਪ ਨਾਂ ਵਿਖਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਅਣਜਾਣੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ। ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਉਹ ਅਭਿਮਾਨੀ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ।