ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਫ ਚੀਜ਼ ਦੇਖੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ—ਕੀ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦਾ ਡੰਢਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ? ਇਹ ਉਥੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਉਸਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਕੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਹੈ। ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੇ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਕਿਤਕੀ ਪੱਤਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਚੁਕਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ—ਮੇਰੀ ਸੀਮਤ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਥੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ, ਇਹ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਸਾਹਾਂ ਨਾਲ? ਮੇਰੇ ਮਨ ਤੋਂ ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਗੰਢ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਯਤਨ, ਜਗਤ ਦੀ ਖੋਖਲੇਪਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਂ-ਚਮਕ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਨਾ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ। ਮੈਨੂੰ ਇਥੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ?" ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਕਿਤਕੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਬਣਿਆ, ਪਰ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਕਿਤਕੀ ਪੱਤੇ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਢਾਢਸ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਭੁੱਲ ਗਈ। ਇਸ ਲਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੁਣ ਛੱਡ ਦੇ, ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ—ਸੱਤ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਾਰੇ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਮਿੱਤਰ ਸਮਝ। ਅਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ। ਹੰਸ ਅਤੇ ਸੂਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਮਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਫਲ ਕਰ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤਬ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ। ਹੁਣ, ਟਾਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਚਕਰਾ-ਧਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਇਕ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦੇ। ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਿੰਦੂ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ ਖੜਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਤੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਤੂੰ ਕਰ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਚਮਕ ਅਤੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੋਟੀ ਉਸਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ। ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਗ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ। ਜੜ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਪਾਉਣ ਕਾਰਨ, ਮੇਰੇ ਚਮਕ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।