ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਥਾ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦਵਿਤੀਯ ਤੇ ਅਭੇਦ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਸਦਾ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਰਖਿਆ ਲਈ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀਨ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਜੋ ਗੁਣ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸਤੋ ਗੁਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕਹਾਏ, ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਰਖਿਆ ਦੇ ਨਿਯਮ ਲਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਲਈ ਚਲਾਇਆ। ਅਤੇ, ਕਮਲ-ਆਸਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਜਾਇਆ। ਮਰੁਤ, ਨਾਗ, ਗਿਧ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਤਬ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ। ਪੂਲਸਤਿਆ ਤੇ ਪੂਲਹਾ ਤੋਂ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਨਮੇ। ਭਰਗੁ ਤੋਂ ਅਗਨਿ, ਅਤੇ ਚਵਨ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਚੁਤ ਨੇ ਭਰਗੁ ਦੀ ਧੀ, ਕਮਲ-ਵਾਸਿਨੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਨੇ ਰਚਨਾ ਤੇ ਰਖਿਆ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵੀਰੰਚਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਅਤੇ ਉਤਯਾ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਵਿਚ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਇਕ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਰਜੋ ਗੁਣ ਦਾ ਵਾਧਾ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਿਉਂ ਮੋਹ-ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਆਏ? ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਮਧੁਕ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਦੋ ਦੈਤ ਉਪਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਸਦਾ ਤੂੰ ਹੀ, ਰਚਨਹਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨਾਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਤੋ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਜਨਾਰਦਨ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ। ਮੇਰੇ ਚਾਰ ਮੂੰਹਾਂ ਤੋਂ ਵੇਦ ਉਪਜੇ। ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਲ-ਅਚਲ ਜਗਤ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵੈਕੁੰਠ, ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਾਂ। ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, ਸਮਝ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਭੀ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਯੋਗ-ਨਿਦਰਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਧੁ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਸੋਮਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਜੋ ਗੁਣ ਤੋਂ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਕੀ ਮੇਰੀ ਅਭਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ? ਇਹ ਜੀਵ, ਇਹ ਸਮਾਂ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਆਪ—ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਹਾਂ। ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਮਨੂੰ—ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਇਕ ਛਿਨ ਵੀ ਯੁੱਗ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਲਈ ਉਹ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਮਰੁਤ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਚਲਾਈ, ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਭੜਕੀ। ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲੇ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਕੰਬੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਰਖਿਆ, ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਹੋਈ।