ਰਿਵਤੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੋਣਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਥ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੂਜਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੁਟਜਾ ਫੁੱਲਾਂ, ਨੀਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਜੀਵੰਤੀਆਂ, ਚੰਬੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਸੰਯੋਗ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪੰਜਗਵਯ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਣਵ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਰੁਦ੍ਰ-ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਤਮਾਲਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਾ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਗਾਇਕੀ, ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤਯ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਅਗਨੀਯੀ ਉਤਸਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਸ਼ਿਵ-ਤੰਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਬੋਧਿਕਾ ਨੂੰ, ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ, ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ, ਸਾਮਨ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ-ਪ੍ਰਦੋਸ਼, ਆਰਦਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ, ਵਿਆਤੀਪਾਤ ਅਤੇ ਉਤਸਵਾਂ ਦੇ ਦਿਨ, ਇਨੀਸ਼ੀਏਸ਼ਨ, ਜਨੇਉ, ਵਿਆਹ, ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ਤਰ, ਸੁਖ-ਅਸੁਖ ਜਾਂ ਡਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵ੍ਰਤ ਆਉਣ ਤੇ, ਪੈਰ ਬੰਨਣ ਤੇ, ਨਵੀਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਆਵੇ ਜਾਂ ਦੂਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਸ਼ੋਣਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ?"—ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਮਨ ਅਤੇ ਕੰਨ, ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਰੁਣਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਰਸਮ ਨਾਲ—ਅਯੋਧਿਆ, ਮਥੁਰਾ, ਮਾਇਆ, ਕਾਸ਼ੀ, ਕਾਂਚੀ, ਅਤੇ ਅਵੰਤੀਕਾ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਚਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਿਲਾਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਪਰ, ਇਕ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ, ਜੋ ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਮ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਕਰਤਬ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਿੰਨਾ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦਵੈਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਸਦਾ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ। ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀਨ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੂੰ ਉਪਜਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਜਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਤਵ ਗੁਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ ਲਈ। ਉਪਜੀਤਾ ਨੇ ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਦਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਲਈ ਚਲਾਇਆ। ਅਤੇ, ਕਮਲ-ਆਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਮਰੁਤ, ਸੱਪ, ਗਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਤਬ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ।