ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਸੋਣਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਅਰੁਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮਿਆਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਨਾਰੀ-ਹੱਤਿਆ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਜਿਹੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਸੋਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲੌਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੋਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੁਕਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਰੁਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਪ ਕਰੇ ਤਾਂ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਕੂਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਲ ਸਥਾਨ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੋਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਘਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਵਾਂ ਮੰਦਰ ਬਣਾਵੇ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਸੋਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਾਸ ਆਦਿ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੋਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੱਖ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ "ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ" ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਰੁਣੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਮੰਤਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਪੇ। ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਵਾਸਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ "ਅਰੁਣਾ ਸ਼ੰਕਰ" ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਰੁਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਹੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸੇਤੁ ਤੇ ਹੋਏ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਕਰੇ। ਇਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵ੍ਰਤ ਜਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਂਤਪਨ ਕਰਮ ਕਰ ਲਏ ਹੋਣ। ਇੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਜਥੇ ਵੀ ਯੱਗ ਜਾਂ ਕਰਮ ਦੋਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਉਪਾਅ ਵੀ ਸੁਣ ਲਏ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਸਤੂਰੀ ਅਤੇ ਕੇਵੜਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੋਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚੰਪਾ ਅਤੇ ਚਮੇਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅਰੁਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੂਜ ਨੂੰ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦਹੀਂ-ਚੌਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੀਜ ਨੂੰ ਜੋ ਕੇਕਾਂ ਨਾਲ ਸੋਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਉਥ ਨੂੰ ਜੋ ਪੂਰਨ ਜਲ-ਕਲਸ਼ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਮੂੰਗ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਛੇਵੀਂ ਨੂੰ ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਚੌਲ, ਸੱਤਵੀਂ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਚੌਲ, ਅੱਠਵੀਂ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਚੌਲ, ਨੌਵੀਂ ਨੂੰ ਗਹੂੰ ਵਾਲਾ ਚੌਲ, ਦਸਵੀਂ ਨੂੰ ਕਰੰਭਾ, ਗਿਆਰਵੀਂ ਨੂੰ ਚਿੜਾ ਚੌਲ, ਬਾਰਵੀਂ ਨੂੰ ਦਾਲ-ਚੌਲ ਅਤੇ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਸੱਤੂ ਦਾ ਭੋਗ ਜੋ ਅਰੁਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਅਰੁਣਾ ਅਤੇ ਸੋਣਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਥੇ ਕੀਤੇ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।