ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੁਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤਿਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਆਏ, ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਉਗਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ’ਤੇ, ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਉਥੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬ੍ਰਹਮਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੌਸ਼ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਨੇੜੇ, ਸ਼ੈਵ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਭੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਇੱਥੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਆਗਨੇਯ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਾਲਗੁਨ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਨੰਗਾ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨਾਮ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਚੈਤਰ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸੌਰ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਆਤਰੇਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਿਨ ਭਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਨਾਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਕੁੰਭ, ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਂਡਵ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਧਾਤਰੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਸ਼ਾਢ ਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾ ਦੇਵਤੇ ਇੱਥੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵਾ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦਾ ਨਦੀ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕੁੰਭਾ ਨਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਜੜ ’ਤੇ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਯਮੁਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇੱਕ ਨੇ, ਬਹੁਤ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੋਨਾਦ੍ਰਿ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਤੁਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੋਤ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਏ। ਅਤੇ ਮੈਂ, ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ’ਤੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਦਿਵ੍ਯ ਮਹਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਮੈਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਜਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਸੁਖਮਈ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ—ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।