ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇਕ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਰਚੀ। ਫਿਰ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਵਿਣੂ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਸਕਰ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਅਸੁਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਥਾਂ 'ਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਾ, ਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੁੜ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ, ਜੋ ਇਕ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਯਕਸ਼ਮਾ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਬਲਾ, ਪਾਕ, ਨਾਮੁਚੀ ਅਤੇ ਜ੍ਰਿੰਭਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆੜ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣਾ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਦ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਸਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਦਿਆਤਮਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਹੋਰ ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤਵਸ਼ਟਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਗਏ ਤੇ ਤਾਕਤ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵੱਧ ਸਕੇ। ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਵਾਹਕ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇ। ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਘੋੜੇ ਦਿੱਤੇ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸੱਜਣ ਸੱਜਣਤਾ ਨਾਲ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ? ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਅੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਨੱਕ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਬਲੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਰੁਕ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਭਾਸਕਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਨੇ ਅੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਕੁੰਵਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਵਾਂਦਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਅਰੁਣਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁੜ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਦ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨੇ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਤੀਜੀ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਸੋਣਾਚਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਥਾਂ ਹੈ। ਉਥੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ। ਪਿਆਸ ਲੱਗਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਸੋਣਾਚਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਪਾਤਰਾ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਜਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਰਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਖੁਦ ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।