ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਬਣ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਈ। ਬਚਾਅ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਉਹ ਇਸੀ ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰੀ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, "ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਸਰਣ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਸ ਹੋ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਚਲ ਜਗਤ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਧਨੁਧਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਰਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਰੁਣਾਚਲ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਨਯ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਿਆਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰ ਸਕੇ? ਜਾਂ ਫਿਰ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਸਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੀ ਰਚ ਦਿਓ।" ਤਦ ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਟਿਕੇ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਅਸਥਿਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਭੀ ਕੋਈ ਦੋਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਗ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" "ਤੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਚੁੱਪਚਾਪ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਅਰੁਣਾਚਲਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ। ਇਹ ਅਰੁਣਗਿਰੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹਨ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਯਮ-ਨਿਯਮ ਆਦਿ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਸੈਜ ਉੱਤੇ ਵਿਸ੍ਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਜਾਗੇ ਨਹੀਂ। ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਅਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਅਣਪਛਾਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਅਜੀਬ ਹਾਲਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਨੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲਾਵੇ ਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇ enna ke devte vi us Pooran Jyoti Swaroop nu nahi dekh sake। ਫਿਰ, ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਰਣੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਗਏ। ਤਦ ਮਹਿਲਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਜਗਾਏ ਜਾਣ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਾਗੇ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਨੇਰਾ ਵਧ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਅਣਉਕਤੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਨ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸਚੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਈਸ਼ਾਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਕਰਤਾ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਉਠੋ।" ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੱਚੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ।