ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰਿ ਪਰਬਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੁਕਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਇਸ ਪਰਬਤ ਦੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਸੀ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਅਗਨੀ-ਸੰਭੂਤ ਪੀਲਰ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਪਰ, ਜਦ ਉਹ ਨੀਵੀਂ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਅਸਪਰਾ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤਯ, ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਡੋਲਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ninety-six ਦੇ ਉਪਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ, ਗੁਣਵੰਤੀ ਕੁੜੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੌਂਜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਕੌਂਜ-ਆਸਨ ਤੇ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਘੁੰਮਿਆ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਪੰਛੀ ਬਣ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉਡ ਗਈ। ਉਹ ਸ਼ੋਣ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰਿ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: “ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ!” ਅਡੋਲ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚੋਂ, ਇੱਕ ਧਨੁ-ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੋਣ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਰੁਣਾਚਲ ਦਾ ਰੂਪ, ਭਕਤਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਯੋਗ, ਸ਼ੰਭੂ ਹੈ। “ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਣਾਓ।” ਦਇਆ ਦੇ ਰੂਪ, ਚੰਦ-ਕਿਰਣ ਮੋਰ-ਧਾਰੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: “ਜੋ ਦੋਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਵਾਸਨਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਸਭ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਅੱਗ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਖੁਦ ਇਹ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰਿ ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਵਿਦਵਾਨ, ਇਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵ-ਪਤੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਤਪ-ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ-ਪਤੀ, ਅਰੁਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ। ਇਹ ਅਰੁਣਗਿਰੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਯਮ-ਨਿਯਮ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦ ਉਹ ਸਰਪ-ਸ਼ੈਯਾ 'ਤੇ ਲੇਟਿਆ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਣਜਾਣ ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੁਖਦਾਈ ਹਾਲਾਤ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ! ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪੂਰਨ-ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਤਦ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਮਾ-ਪਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਕੋਲ ਆਏ। ਫਿਰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪਿੰਡ ਸੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।