ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਉਸ ਅਸਮਾਨੀ ਜੋਤ ਦੇ ਸਤੰਭ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਦੇ ਸਤੰਭ ਦੀ ਮਾਪ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਭੇਦਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮੈਂ, ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਉਸ ਜੋਤ ਦੇ ਸਤੰਭ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਚਿੰਤਿਤ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰੀ, ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਖਰਕਾਰ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਣ ਗੁਆ ਕੇ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਚੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ, ਰਖਵਾਲੇ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੱਭਿਆ—ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਮੰਡ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇਸ ਵੱਡੀ ਮੂਰਖਤਾ 'ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਤਾਂ ਸਭ ਵੇਦਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਲੱਭਣ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਪਸ਼ੂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਗਿਆਨ ਤੁਰੰਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਅਸਥਿਰ ਸਨ, ਪਰਾਂ ਢੀਲੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਥਕਾਵਟ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਜੋਤ ਦੇ ਸਤੰਭ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਜੋਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਦਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਹਰ ਜਤਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਲਗਭਗ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਛੁੱਟਿਆ। ਜਦੋਂ ਜੋਤ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੋਹ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਹ ਆਪੇ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਦੀ ਪਰਮ ਸੀਮਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਅਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ—ਜੇਕਰ ਸ਼ਿਵ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਬਖਸ਼ੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਦਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਧੰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਅਦਵਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਸਰਾ ਲਿਆ। ਅਸੀਂ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਸ਼ੰਕਰ ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਸਤੰਭ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਾਨਸਿਕ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਇਹ ਜੋਤ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਸਦਾ ਚਮਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿੰਗ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਗੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੇ ਅਸੀਮ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਖਮ ਹੈ।