ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਮ ਤੇ ਚਕਰਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ—ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ—ਚਕਰ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਚਕਰ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁਹਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦਾਗ-ਦੱਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸਮੇਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਹਰੀ—ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੂਰਤ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਰਵੋਚ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਹੇ ਵੈਦਿਕ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਬਚਨ ਕੀਤੇ। ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਅਚੂਤ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਲਿਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੰਸ ਅਤੇ ਸਰਸ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਚਕਰ ਨਾਮਕ ਉਹ ਝੀਲ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਬੜੀ ਮਨੋਹਰ ਸੀ। ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਪੂਰੀ ਝੀਲ, ਜਿਵੇਂ ਖੋਦ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਵੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਮ ਆਦਿ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸਦਾ ਰਹੇਗੀ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੇਰੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇੱਥੇ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਸਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੀਰਥ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਥਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਝੀਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਨ ਕਰਕੇ, ਅਗਸਤਯ ਜੀ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਰਣਮੋਚਨ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਗਏ। ਹੇ ਰਿਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕੁੰਡ ਸੱਤ ਸੌ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਮਸ਼ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਸਰਵੋਤਮ ਤੀਰਥ ਦੇ ਵੱਡੇ ਗੁਣ ਵੇਖੋ, ਜਿਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ—ਇਸ ਲੋਕ ਦਾ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦਾ—ਇੱਥੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਤੁਰੰਤ ਨਿਸ਼ਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਆਦਿਕ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।