ਕਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਹਰੇਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉੱਚੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਹਰਸ਼ਣਾ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਸੁਤ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਯਥੋਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੈਠਾ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਚੇਲੇ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਦਰਪੂਰਵਕ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਉਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਯੋਧਿਆ, ਜੋ ਸਦੀਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਆ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਹੇ ਸੁਤਜੀ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਰਾਜ—ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।” ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੇਅੰਤ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਵਿਆਪਕ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਓਮ, ਉਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਅਗਸਤਯ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਕੰਦਾ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੁਵੈਪਾਇਨ ਵਿਆਸ ਜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ। ਮੈਂ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” “ਅਯੋਧਿਆ ਉਹ ਉੱਚਤਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਸਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਕਈ ਸੋਹਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ, ਨਾਰੀਅਲ, ਕਠਲ ਅਤੇ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਅੰਬ, ਬੈਲ, ਅਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੂਟੇ ਵੀ ਹਨ। ਮਾਲਤੀ, ਜਾਤੀ, ਬਕੁਲ, ਪਾਟਲੀ, ਨਾਗ, ਚੰਪਕ, ਨਿੰਬ, ਜੰਵੀਰ, ਕੇਲੇ, ਮਾਤੁਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ, ਆਦਰਯੋਗ ਕਵੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਰਗੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ। ਘੋੜੇ ਉੱਥੇ ਉੱਚੈਹ੍ਸ਼ਰਵਾਸ ਵਰਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਧਰਮ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਹਨਵੀ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਨਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਯ ਜੀ, ਅਯੋਧਿਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੋਂ ਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।