ଏଷ ଏଵ ସୁତସ୍ତେସ୍ତୁ ନଯନାନନ୍ଦଦାଯକଃ 5.2.38.
ଏହିଁ ସେଇ ପୁଅ, ଯିଏ ଚକ୍ଷୁକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ମଦୀଯଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରେଷିତା ଵିଜଯା ତ୍ଵଯା
ମୋ କଥା ଶୁଣି, ତୁମେ ବିଜୟାଙ୍କୁ ପଠାଇଥିଲେ।
ଵିଜଯୋଵାଚ ଗଣପଂ ଗଣମଧ୍ଯେ ଚ ଵର୍ତ୍ତିନମ୍ କିମୁନ୍ମତ୍ତଵଦତ୍ଯର୍ଥଂ ନୃତ୍ଯରାଗେଣ ମୋହିତଃ
ବିଜୟା ଗଣମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଗଣକୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ କାହିଁକି ଏମିତି ପାଗଳ ଭଳି ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ମନ ହରାଇଛ?'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଭଯସଂତ୍ରସ୍ତଃ କୁସୁମୈର୍ଭୂଷିତସ୍ତଦା
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
ଭୂଷିତଂ କୁସୁମୈର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଯତ୍ରସ୍ତଂ ଚ ଵୀରକମ୍
ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଓ ଭୟରେ ତରସିଥିବା ବୀରକୁ ଦେଖି—
ଏହ୍ଯେହି ଜାତୋଽସି ମେ ପୁତ୍ରକସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵେନ ଦତ୍ତୋଽଧୁନା ଵୀରକୋସି
'ଆସ, ଆସ! ଏବେ ତୁମେ ମୋର ପୁଅ ହେଲ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛ; ଏବେ ତୁମେ ବୀରକ।'
ମୂର୍ଧନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ସମ୍ମାର୍ଜ୍ଯ ଗାତ୍ରାଣି ସା ଭୂଷଯାମାସ ଦିଵ୍ଯୈଃ ସ୍ଵଯଂ ଭୂଷଣୈଃ
ସେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରୁ ସୁଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ସ୍ନେହରେ ମସିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଗହଣାରେ ସଜାଇଲେ।
କୋମଲୈଃ ପଲ୍ଲଵୈଶ୍ଚିତ୍ରିତୈଶ୍ଚାରୁଭିର୍ଦିଵ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରୋଦ୍ଭଵୈସ୍ତସ୍ଯ ଶୁଭ୍ରୈସ୍ତତଃ
ମନ୍ତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କୋମଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ସୁନ୍ଦର ଦିବ୍ୟ ପତ୍ରରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଶୋଭିତ କଲେ।
ଏଵମାଧାଯ ଚୋଵକ୍ଥ କୃତ୍ଵା ସ୍ରଜଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଗୋରୋଚନାପତ୍ରଭଂଗୋଜ୍ଵଲୈଃ
ଏଭଳି ମୁଣ୍ଡରେ ମାଳା ପିନ୍ଧାଇ ଏବଂ ଗୋରୋଚନା ଓ ପତ୍ର ଚିହ୍ନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ସଜାଇ ତୁମେ କଥା କହିଲେ।
ସୋଽପି ସିଦ୍ଧ୍ଯାକୁଲେ ଗଣ୍ଡଶୈଲେ ମିଲଦ୍ରତ୍ନଜାଲେ ଵୃହଚ୍ଛା ଲତାଲାକୁଲେ
ସେ ମଧ୍ୟ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଥିବା ଗଣ୍ଡ ପାହାଡ଼ରେ, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଜାଲ ଓ ଘନ ଲତାର ଝୁପ୍ପରେ ରହିଲେ—
କ୍ଷଣଂ ସ୍ଵଲ୍ପପଂକେ ଜଲେ ପଂକଜାଲେ କ୍ଷଣଂ ଵୃକ୍ଷଖଣ୍ଡେ ଶୁଭେ ନିଷ୍କଲଂକେ 5.2.38.
କେବେ ହଳୁକା କାଦିରେ, କେବେ ପାଣିରେ, କେବେ ପଦ୍ମର ଝାଡ଼ିରେ, ଏବଂ କେବେ ନିର୍ମଳ ଓ ଶୁଭ ଗଛ ଟୁକୁଡ଼ିରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ରହିଲେ।
ଏଵଂ ଵିକ୍ରୀଡତସ୍ତସ୍ଯ ଵୀରକସ୍ଯ ଗଣସ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ଶୂର ବାଳକ ଓ ତାଙ୍କର ସହଚରମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ—
ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ଦୀଯତାମସ୍ଯ ମମ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଶଂକର
ହେ ଶଙ୍କର, ମୋ ପୁଅକୁ ଏହି ଶାସନ ଦିଅ।
ଲିଂଗତ୍ଵମକ୍ଷଯତ୍ଵଂ ଚ ସ୍ଥାନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରଵରୁଣାଦିତ୍ଯଲୋକପାଲେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରୈଃ
ତାଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗର ଅବସ୍ଥା, ଅକ୍ଷୟତା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ଆଦିତ୍ୟ, ଲୋକପାଳ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ପାଇବା ଦୁର୍ଲଭ, ସେହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦିଅ।
ଏତୈରେଵ ଗଣୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସ୍ତୂଯ ମାନଂ ମହାତ୍ମଭିଃ
ଏହି ଗଣମାନେ ସହିତ, ମହାତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁନ୍ତୁ।
କୁସୁମେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞସ୍ତୁ ତସ୍ମାତ୍ଖ୍ଯାତୋ ଭଵତ୍ଵିତି
ଏହିଠାରୁ, ସେ କୁସୁମେଶ୍ୱର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଉ।
ମତ୍ପ୍ରଭାଵସମଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସେଵିତଂ ଗଣପୈଃ ସଦା
ମୋ ପ୍ରଭାବ ସମାନ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ମିଳୁ, ଏବଂ ସଦା ଗଣମାନେ ତାଙ୍କର ସେବା କରୁନ୍ତୁ।
ପଶ୍ଯ କିନ୍ନରନାରୀଣାଂ ଗାଯନ୍ତୀନାଂ ମନୋରମମ୍
କିନ୍ନରୀମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ମନୋହର ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖ।
ଵିଦ୍ଯାଧରୈଃ ପରିଵୃତଃ କୁସୁମେଶୋ ଵରାନନେ କୁସୁମେଶ୍ଵରତାଂ ନୀତୋ ଯଦା କୁସୁମମଂଡିତଃ
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ କୁସୁମେଶ୍ୱର, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, କୁସୁମେଶ୍ୱର ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇଯିବାଯାଉଥିଲେ।
ସ୍ଥାନଂ ଦତ୍ତଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଶିଵଲିଂଗସ୍ଯ ଚୋତ୍ତରେ
ହେ ବିଶାଳନୟନୀ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଯେ ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯଂତି ଗଣପ କୁସୁମେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞକମ୍ 5.2.38.
ଯେମାନେ ତୁମକୁ, ହେ ଗଣପ, କୁସୁମେଶ୍ୱର ନାମରେ ଦେଖିବେ—
କୁସୁମୈରର୍ଚଯିଷ୍ଯଂତି ଯେ ନରାଃ କୁସୁମେଶ୍ଵରମ୍
ଯେମାନେ କୁସୁମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଫୁଲରେ ପୂଜିବେ—
ଯୋଽପ୍ଯେକଂ ଦିଵସଂ ମର୍ତ୍ତ୍ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯତି ସମାହିତଃ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଏକାଗ୍ରତାରେ ତୁମକୁ ଦେଖିବେ—
ଯଃ ପୂଜଯତି ଭାଵେନ କୁସୁମୈଃ କୁସୁମେଶ୍ଵରମ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତି ଓ ଫୁଲରେ କୁସୁମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ଏଵମାଦିଵରୈଃ ପୁଷ୍ଟଃ କୃତୋଯଂ କୁସୁ ମେଶ୍ଵରଃ
ଏଭଳି ଦୟାରୁପୀ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଏହି କୁସୁମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଇଛି।
କୁସୁମେଶ୍ଵରଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଃ କଥିତସ୍ତ୍ଵଯମ୍
କୁସୁମେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହାଯାଇଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଂଡେ କୁସୁମେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମାଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଆବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ 'କୁସୁମେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଅଠତ୍ରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସୁବୁଦ୍ଧିର୍ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ଭଲ ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପୁରା ତ୍ଵଯୈଵ କଲ୍ପାଦୌ ପରଯା ଶକ୍ତିରୂପଯା
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ତୁମେ ଏକାକି ପରାଶକ୍ତି ରୂପେ ଥିଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵଂ ସଂସ୍ତୁତା ଦେଵୈଃ ସକିଂନରମହୋରଗୈଃ
ତାପରେ ଦେବତା, କିନ୍ନର, ମଣିଷ ଏବଂ ମହାନ ନାଗମାନେ ମିଶି ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।