ନୃପସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜ୍ଞୀ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ରାଜାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ରାନୀ କହିଲେ—
କ୍ରୀଡନଂ ପୀଡନାଯୈଵ ତେଷାଂ ଯେ ପୁତ୍ରଵର୍ଜିତାଃ ଅପୁତ୍ରେ ଚ ଗତିର୍ନାସ୍ତି ସୁତାପୁତ୍ରଵିଵର୍ଜିତେ
ଯେଉଁମାନେ ପୁଅ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖେଳ କେବଳ ଦୁଃଖ ହୁଏ; ଏବଂ ଯେଉଁଠି ପିଲା ନାହିଁ, ସେଠି କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ବିଶେଷକରି ପୁଅ ଓ ନାତି ଦୁହେଁ ନଥିଲେ।
ସୁଖିନସ୍ତେ ଜନା ଲୋକେ ଯେ ବାଲଂ ପାଂସୁଭୂଷିତମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁମାନେ ଝୁଲି ଧୁଳି ଲଗାଇଥିବା ପିଲା ରଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଖୁସି।
ଅନେନ କାରଣେନାସ୍ମି ନିର୍ଵେଦଂ ପରମଂ ଗତା
ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଇହ ଭିକ୍ଷୁଃ ସମାଯାତୋ ଦେଵରୂପୀ ସନାତନଃ
ଏଠି ଏକ ଭିକ୍ଷୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଦେବତା ପରି ଦିଶୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ଅବିନାଶୀ।
ସସ୍ତ୍ରୀବାଲୋ ଜନଶ୍ଚାତ୍ର ଶରଣଂ ଯସ୍ଯ ଗଚ୍ଛତି ଭଵିଷ୍ଯାମୋଽତ୍ର ସଂଦେହୋ ନ ମେ ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ
ଏଠି ଜଣେ ଭିକ୍ଷୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା, ପିଲା ଓ ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛନ୍ତି; ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ମୋ ମନରେ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଃ ସ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜୀର୍ଣୋଦ୍ଯାନଂ ଜଗାମ ହ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ସେ ପୁରୁଣା ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରୋ ନୃପତିନା ଭିକ୍ଷୁର୍ଲିଗତ୍ଵମାଗତଃ ପୂଜଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍ତଲ୍ଲିଂଗଂ ଭିକ୍ଷୁ ରୂପକମ୍ ।। 5.2.37.
ରାଜା ଭିକ୍ଷୁଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସହିତ, ସେ ଭିକ୍ଷୁ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଏବଂ ନିୟମରେ ଭିକ୍ଷୁ ରୂପ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ।
ଅପୁତ୍ରୋଽସ୍ମୀତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ଧନ୍ଯେଯଂ ମହିଷୀ ମମ
ସେ କହିଲେ, 'ମୋର ପୁଅ ନାହିଁ; ମୋର ରାନୀ ଧନ୍ୟ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ରାଜସିଂହେନ ଭିକ୍ଷୁର୍ଲିଂଗା କୃତିସ୍ତଦା
ରାଜସିଂହଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭିକ୍ଷୁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ରାଜାସୌ ସକଲତ୍ରୋ ମହାମତିଃ
ସେଇ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ରାଜା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ରାନୀ ସହିତ, ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେଲେ।
ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯାତ୍ପୁତ୍ରୋ ଜାତୋ ମହାବଲଃ
ଦେବଦେବଙ୍କର ମହିମାରେ, ଏକ ବଳବାନ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଅଥାହଂ ମନ୍ଦରାଦ୍ଦେଵି କୌତୁ- କାତ୍ତୁ ସମାଗତଃ
ତାପରେ ମୁଁ, ହେ ଦେବୀ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତରୁ କୌତୁହଳରେ ଆସିଲି।
ଯୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ଚ ମଯା କୃତଂ ଵୈ ପୁରମାତ୍ମନଃ ତଚ୍ଛିଵଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ସ୍ଥାନଂ ଦତ୍ତଂ ଦେଵି ତଦା ମଯା
ମୋର ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ସହର ତିଆରି କଲି; ସେଇ ସମୟରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଶିବଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ନିବାସ ଭାବେ ଦେଇଥିଲି, ହେ ଦେବୀ।
ମାର୍କଂଡେଯେଶ୍ଵରାଦ୍ଦେଵାଦୁତ୍ତରେ ଵରଵର୍ଣିନି .
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ।
ଯେଽର୍ଚଯିଷ୍ଯନ୍ତି ସତତଂ ଶିଵେଶ୍ଵରମନୁତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଶିବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜିବେ, ସେମାନେ—
ଵିଦିତ୍ଵାର୍ଭଗୁରୁଂ ଲୋକଂ ଯେ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯଂତି ଶିଵେଶ୍ଵ ରମ୍
ଯେଉଁମାନେ ସଂସାରର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜାଣି, ଶିବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବେ—
ମୋକ୍ଷଂ ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ମତ୍ଵା ସଂସାରଂ ଚାତିଭୀଷଣମ୍ ।। 5.2.37.
ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ବହୁତ କଷ୍ଟକର ବୋଲି ଭାବି, ସଂସାରକୁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବିବେ।
ସର୍ଵାଵସ୍ଥୋଽପି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ସଂଶ୍ରଯେତ୍ତଂ ଶିଵେଶ୍ଵରମ୍
ଯେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବେ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥାଏ—
ଆଖ୍ଯାନଂ ପ୍ରଯତୋ ମର୍ତ୍ତ୍ଯୋ ଯ ଇଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଚ୍ଛୁଚିଃ
କିମ୍ବା ଯିଏ ଭକ୍ତି ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଏହି କଥାକୁ କହେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦିଏ—
ଏଷ ତେ କଥିତା ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେ ପ୍ରଭାବ କହିଲି, ଏହା ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ।
ଦେଵଂ ସ୍ଵର୍ଗପ୍ରଦଂ ଦେଵି ମହାପାତକନା ଶନମ୍
ହେ ଦେବୀ, ସେଇ ଦେବତା ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାନ୍ତି ଓ ବଡ଼ ପାପକୁ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ୱନ କରନ୍ତି—
ପୁରା ଵୈଵସ୍ଵତେ କଲ୍ପେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଵାରାହସଂଜ୍ଞକେ
ପୁରୁଣା କାଳରେ, ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ବାରାହ ନାମକ ଯୁଗରେ—
ମହାକାଲଵନେ ରମ୍ଯେ ରମମାଣସ୍ଯ ପାର୍ଵତି
ହେ ପାର୍ବତୀ, ଶୁଭ୍ର ମହାକାଳବନରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ—
ପୃଷ୍ଟୋଽହଂ ଚ ତଦା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶବ୍ଦଂ ଚାତୀଵ ଦୁଃସହମ୍
ସେତିବେଳେ ମୁଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ପଚାରାଯାଇଥିଲି।
ଏତେ ଗଣେଶାଃ କ୍ରୀଡଂତି ମଧ୍ଯେ ଵୈ ଵୀରକୋ ଗଣଃ
ଏହି ଗଣେଶମାନେ ଖେଳୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀରକ ନାମକ ଗଣ ଅଛନ୍ତି।
କୁସୁମୈର୍ହନ୍ଯତେଽପ୍ଯର୍ଥଂ ପୂଜ୍ଯତେ କୁସୁମୋତ୍କରୈଃ
ସେ ମଜା ପାଇଁ ଫୁଲରେ ମାଡ଼ିଯାନ୍ତି, ଏବଂ ଫୁଲର ଗଛିରେ ପୂଜା ହୁଏ।
ନାନାଶ୍ଚର୍ଯଗୁଣାଧାରୋ ଗଣେଶ୍ଵରଶତାର୍ଚିତଃ
ସେ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗୁଣର ଧାରକ ଓ ଶତଶତ ଗଣେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ଵିନା ପୁଣ୍ଯୈଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯାନନପଂକଜମ୍
ତୁମ ଝିଅର ପଦ୍ମମୁଖ କେବଳ ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି।
କଦାହମୀଦୃଶଂ ପୁତ୍ରଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯାନନ୍ଦଦାଯକମ୍ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପାର୍ଵତି ପୁତ୍ରୋଽଯଂ ପ୍ରଦତ୍ତୋ ଵୀରକୋଽଧୁନା
ମୁଁ କେବେ ଏମିତି ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ପୁଅକୁ ଦେଖିପାରିବି? କୁହାଯାଇଥିଲା: 'ହେ ପାର୍ବତୀ, ଏହି ପୁଅ ବୀରକ ଏବେ ଦିଆଯାଇଛି।'