ଆଦ୍ଯଃ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିକରସ୍ତ୍ଵମେଵ କାଲଃ ପ୍ରଜାଃ ସଂହରସି ତ୍ଵମେଵ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କର ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ତୁମେ ହିଁ ସମୟ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଛ।
ଚଂଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଃ ପଵନ ସ୍ତ୍ଵମେଵ ଧାତା ଵିଧାତା ପରମଃ ପୁରାଣଃ ଡିଂଡିର୍ମହାକାଲ ଵୃଷସ୍ତ୍ଵମେଵ ଵିନାଯକୋ ଗୁହ୍ଯଵରସ୍ତ୍ଵମେଵ
ତୁମେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପବନ; ତୁମେ ପାଳକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରାତନ; ତୁମେ ମହାକାଳ, ବୃଷଭ, ବିଘ୍ନବିନାଶକ ଓ ଗୁପ୍ତ ଦାନ ଦେଇଥିବା।
ଇତୀରିତାଂ ସ୍ତୁତିଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲିଂଗେନୋକ୍ତଃ ଶତକ୍ରତୁଃ ହନିଷ୍ଯସି ନ ସଂଦେହୋ ଵୃତ୍ରଂ ରିପୁଵିଦାରଣ
ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି, ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶତକ୍ରୁତୁଙ୍କୁ କୁହାଗଲା: 'ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଶତ୍ରୁ ଭଞ୍ଜକ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିବ।'
ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯାଦପାଂ ଫେନେନ ପାର୍ଵତି
ହେ ପାର୍ବତୀ, ସେଇ ଲିଙ୍ଗର ମହିମାରୁ, ଜଳର ଫେନ ମାଧ୍ୟମରେ—
ନିହତ୍ଯ ଦାନଵାନ୍ପଶ୍ଚାଲ୍ଲୀଲଯା ରଣକର୍କଶଃ 5.2.35.
ଦାନବମାନେକୁ ସହଜରେ ବଧ କରି, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ—
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଧ୍ଯକ୍ଷତାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଭଵଂତୋ ମତ୍ପରାକ୍ରମାତ୍
ମୋର ଶକ୍ତିରେ, ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ତିନି ଲୋକର ଅଧିପତି ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ।
ଅସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯାଦ୍ଧତୋ ଵୃତ୍ରୋ ମହାସୁରଃ
ଏହି ଦେବତାଙ୍କର ମହିମାରୁ, ମହାସୁର ବୃତ୍ର ବଧ ହେଲା।
ଇନ୍ଦ୍ରେଣାରାଧିତୋ ଯସ୍ମାଦ୍ଦେଵଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଯେହেতୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ—
ଦର୍ଶନାଦସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ପୁରୀମିଂଦ୍ରସ୍ଯ ଶୋଭନାମ୍
ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ପୁରୀ—
ଯଃ ପଶ୍ଯତି ନରୋ ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୀଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞକମ୍
ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରୀଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖେ—
ଇଂଦ୍ରେଣାରାଧିତଂ ଲିଂଗଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ପୂଜଯିଷ୍ଯତି
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପାସିତ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିଥାଏ—
ଯେନ ଚେଂଦ୍ରେଶ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରପୂଜିତଃ ମୁନଯୋ ଲୋକପାଲାଶ୍ଚ ପୂଜିତାଃ ସ୍ଯୁର୍ନ ସଂଶଯଃ
ଯାହା ଭକ୍ତି ସହିତ ଠିକ୍ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୁନିମାନେ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ସୁରୈଃ ଶକ୍ରୋ ଵୈକୁଣ୍ଠାଦ୍ଯୈଃ ସମଂତତଃ
ଏଭଳି କୁହାଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଭଗବାନ୍ ଶକ୍ର ଓ ବୈକୁଣ୍ଠ ଆଦି ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଇଂଦ୍ରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଃ କଥିତସ୍ତ୍ଵଯମ୍
ଏହିଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କର ପ୍ରଭାବ କଥାହେଉଛି।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ପୁତ୍ରଵାଞ୍ଜାଯତେ ନରଃ
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ, ଏକ ପୁଅ ମିଳେ।
ବ୍ରହ୍ମଵଂଶସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ମୃକଣ୍ଡୋନାମ ତାପସଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମୃକଣ୍ଡୁ ନାମକ ଏକ ତାପସ।
ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ଚିନ୍ତଯାମାମ କଥଂ ପୁତ୍ରୋ ଭଵେଦିତି
ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ, ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—'କିପରି ମୋତେ ପୁଅ ମିଳିବ?'
ତସ୍ମାତ୍ତପଃ କରିଷ୍ଯାମି ଯେନ ମେ ତନଯୋ ଭଵେତ୍
ସେଠାରୁ, 'ମୁଁ ଏମିତି ତପସ୍ୟା କରିବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୁଅ ମିଳିବ' ବୋଲି ଠାଣ୍ଡା କଲେ।
ଚକାର ଵସତିଂ ଚାପି ତପସେ ଭାଵିତାତ୍ମଵାନ୍
ସେ ନିଜ ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ସେଠାରେ ନିଜର ଆଶ୍ରୟ ଗଢ଼ିଲେ।
ଶାକମୂଲଫଲାହାରଃ ପର୍ଣାଶ୍ଯେକଦ୍ଵିପର୍ଣଭୁକ୍
ସେ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇଥିଲେ, କେବେ କେବେ ଏକଟି କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ପତ୍ର ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ।
ଚକାର ସ ମୁନିସ୍ତତ୍ର ଵର୍ଷାଣି ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ତୁ
ସେ ମୁନି ସେଠାରେ ବାରୋଟି ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମତିଂ ତସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞପ୍ତୋଽହଂ ତଦା ତ୍ଵଯା
ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ବୁଝି, ସେ ସମୟରେ ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲ।
ତେଜସା ଦୀପଯଞ୍ଛୈଲଂ ଶୋଷଯନ୍ସଲିଲାଶଯାନ୍
ତାଙ୍କର ତେଜରେ ପାହାଡ଼ ଆଲୋକିତ ହେଲା, ଜଳାଶୟଗୁଡ଼ିକ ଶୁଖିଗଲା।
ସମୁଦ୍ରାଃ କ୍ଷୁଭିତାଃ ସର୍ଵେ ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ତଥୈଵ ଚ ଅକାଲପ୍ରଲଯୋ ଦେଵ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ।।5.2.36.
ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍କଳିତ ହେଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତେଣିଁ, ହେ ଦେବ, ଅସମୟରେ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଳୟ ହେବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମୁନଯେ ତନ୍ମୃକଣ୍ଡାଯ ପୁତ୍ରୋ ଵୈ ଦୀଯତାମିତି
ସେ ମୁନି ମୃକଣ୍ଡଙ୍କୁ ପୁଅ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅକ୍ଷଯଂ ସୁଵିଶାଲାକ୍ଷି ସହସ୍ରାକ୍ଷମିଵାପରମ୍
ହେ ବିଶାଳ ନୟନବତୀ, ସେ ପୁଅ ଅକ୍ଷୟ ହେଉ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁଅଳି ଯେପରି।
ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲଶ୍ଯାମଂ ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲେକ୍ଷଣମ୍ ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛତି ଦେଵେଶି ମୃକଣ୍ଡୋଽଯଂ ମହାମୁନିଃ
ହେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ରାଣୀ, ଏହି ମହାମୁନି ମୃକଣ୍ଡ ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ରଙ୍ଗ ଓ ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ନୟନ ଥିବା ପୁଅ ଚାହାଁନ୍ତି।
ତ୍ଵଯାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ପୁନର୍ଦେଵି କାରୁଣ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଵତ୍ସଲେ
ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବୀ, କରୁଣା ଓ ଭକ୍ତି ପ୍ରେମରେ ପୁନି କଥା କହିଥିଲ।
ଫଲସ୍ଯ ଦାତା ତପସାଂ କଥଂ ତ୍ଵଂ ଗୀଯସେ ବୁଧୈଃ
ତୁମେ କିପରି ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେବାଳି ବୋଲି ପଣ୍ଡିତମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି?
କରୋଷି ସର୍ଵଦୈତ୍ଯାନାଂ ସର୍ଵଦେଵାକୁଲାକୁଲମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛ।