କୃତଯାତ୍ରୋଽପି ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତଶ୍ଚିଂତଯାମାସ ଭାର୍ଗଵଃ
ଏସବୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ଭାର୍ଗବ ଦୁଃଖରେ ଭରି ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ନ ଗତା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ମେ କୃତୋ ଧର୍ମୋ ନିରର୍ଥକଃ ଯଦି ସ୍ଯାତ୍ସତ୍ଯମେତଚ୍ଚ ନଷ୍ଟଂ ଜାତଂ କଥଂ ମମ ।। 5.2.29.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ମୋଠୁ ଯାଇନାହିଁ; ମୋର ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ। ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ, ତେବେ ମୋର ବିନାଶ କିପରି ହେଲା?
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ନାରଦୋ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
ଏହି ସମୟରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଆସିଲେ।
ଵିଷଣ୍ଣଵଦନୋ ଦୀନଶ୍ଚିଂତଯାନଃ ପୁନଃପୁନଃ
ମୁହଁ ନମ୍ର, ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ପୁନିପୁନି ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିଲେ।
ଭୋଭୋ ନାରଦ ଦେଵର୍ଷେ ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ଵଚଃ
ହେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ, ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା ଶୁଣ।
ପିତୁଃ ପରାଭଵାଦ୍ଭୂମୌ ଭୃମିପାଲା ମଯା ହତାଃ
ପିତାଙ୍କ ପରାଜୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ମାରିଦେଇଛି।
ନିରଂତରା ହତା ଲୋକା ଵିଶୋକେନାଦଯାଲୁନା
ଅବିରତ ଭାବରେ ମୁଁ ଦୟାହୀନ ଓ ଶୋକହୀନ ହୋଇ ଲୋକମାନେ ନଶ୍ଟ କରିଛି।
ଯଜ୍ଞଃ କୃତୋଽଶ୍ଵମେଧଶ୍ଚ ଦତ୍ତଂ ଦାନମନେକଧା
ଯଜ୍ଞ କରାଯାଇଛି, ଅଶ୍ୱମେଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି ଓ ଅନେକ ଦାନ ଦିଆଯାଇଛି।
ପର୍ଵତେଷୁ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ହୁତଂ ଜପ୍ତଂ ନିରଂତରମ୍
ପାହାଡ଼ରେ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିବା, ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା, ଏବଂ ଅବିରତ ଜପ କରିବା—
ପରଂ ନୈଵ ଗତା ହତ୍ଯା ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ନିରର୍ଥକମ୍
—ଯଦି ହତ୍ୟା ହୋଇଥାଏ, ଏହାରେ କେବେ ଉଚ୍ଚତମ ଫଳ ମିଳେନି; ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯାଏ।
ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାରଦୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ ଭୋଭୋ ରାମ କିମାତ୍ମାନଂ ନ ସ୍ମରସ୍ଯଧୁନା ହରିମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭଗବତୀ ନାରଦ ଋଷି କହିଲେ: “ହେ ରାମ, ଏବେ କାହିଁକି ତୁମେ ହରିଙ୍କୁ, ତୁମ ଆତ୍ମାକୁ, ସ୍ମରଣ କରୁନାହିଁ?”
ତ୍ଵଯୈଵ କଥିତଂ ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଵିନାଶନମ୍ ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ମହାଲିଂଗଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଵିନାଶନମ୍ ।। 5.2.29.
ତୁମେ ଆଗରୁ କହିଥିଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ନାଶ ଏହି ପବିତ୍ର ଥାନରେ ହୁଏ; ଏଠାରେ ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ଦୋଷକୁ ନାଶ କରେ।
ଜଟେଶ୍ଵରୋ ମହାଭାଗ ଵିଦ୍ଯତେ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଦମ୍ ନାରଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ମୃତ୍ଵା କ୍ଷେତ୍ରମନୁତ୍ତମମ୍
ଏଠାରେ ଜଟେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବସିଛନ୍ତି; ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ—
ଜଗାମ ତ୍ଵରିତଂ ଦେଵି ମହାକାଲଵନେ ତତଃ ଲିଂଗମଧ୍ଯାଦହଂ ଦେଵି ପ୍ରସନ୍ନୋ ନିର୍ଗତସ୍ତଦା
—ସେ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ, ହେ ଦେବୀ, ବଡ଼ କାଳବନକୁ ଗଲେ; ଲିଙ୍ଗର ମଧ୍ୟରୁ, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଦୟାପୂର୍ବକ ଏ ସମୟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲି।
ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଃ କାଂତକାମଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲି: 'ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଦେଉଛି।'
ତ୍ଵତ୍ପାଦପଂକଜେ ଭୂଯାଦ୍ଭକ୍ତିର୍ମେ ଵିପୁଲା ସଦା
ତୁମର ପଦପଙ୍କଜରେ ମୋର ଭକ୍ତି ସଦା ବଡ଼ ହେଉ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ତଦା ତେନ ଯଥା ତୁଷ୍ଟେନ ପାର୍ଵତି
ତାଙ୍କର ତୁଷ୍ଟି ଦେଖି, ହେ ପାର୍ବତୀ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ଏଭଳି କଥା ଶୁଣିଥିଲି।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ତେ ନାମ୍ନା ଦେଵଃ ଖ୍ଯାତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଆଜିଠୁ ଦେବତା ତୁମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯେ ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ଦେଵଂ ରାମେଶ୍ଵରଂ ପରମ୍ ।। ଆଜନ୍ମପ୍ରଭଵଂ ପାପଂ ତେଷାଂ ନ୩ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଯେମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପରମ ଦେବତା ରାମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଠୁ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନାଶ ହେବ।
ସ ଏଵ ପୁଣ୍ଯଵାନ୍ପୂଜ୍ଯ ଇହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ଏହି ଦେବତା ଏହି ଜଗତରେ ଓ ପରଲୋକରେ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଓ ପୂଜ୍ୟ।
ଯେଽନୁମୋଦଂତି ଦେଵସ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ଯଜନଂ ତଥା
ଯେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଓ ପୂଜାରେ ଆନନ୍ଦ ପାନ୍ତି—
ଯଚ୍ଚାପି ପାତକଂ ଘୋରଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସହସ୍ରକମ୍ 5.2.29.
—ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ପୂଜା କରିବାରେ, ଏକ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ପରି ଭୟଙ୍କର ପାପ ମଧ୍ୟ—
ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯଂ ଯତ୍ଫଲଂ ଵିପ୍ରୈର୍ଵାଜପେଯାଦିଭିର୍ମଖୈଃ
—ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭଳି ବଡ଼ ବିଦ୍ୟା ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ପାଇବା ଦୁର୍ଲଭ, ସେଉଁ ଫଳ ମଧ୍ୟ—
ଯେ ହତାଭିମୁଖାଃ ଶୂରା ଗୋଵିପ୍ରାର୍ଥେ ରଣାଜିରେ
ଯେଉଁ ସୂରମାନେ ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରନ୍ତି—
ଜିତାସ୍ତେନ ସଦା ଲୋକା ରାମେଣେଵ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
—ସେମାନେ ସଦା ଜଗତକୁ ଜିତିଛନ୍ତି, ଯେପରି ରାମ ତିନି ଜଗତକୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପାପ ନାଶ କରିଥିବା ଏହି ମହିମା କଥାଇଛି।
ଶ୍ରୀଵିଶ୍ଵନାଥ ଉଵାଚ ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସ୍ଵର୍ଗଭ୍ରଂଶୋ ନ ଜାଯତେ
ଶ୍ରୀବିଶ୍ୱନାଥ କହିଲେ: ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତନ ହୁଏନା—
ଭୃଗୋର୍ମହର୍ଷେଃ ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଚ୍ଯଵନୋ ନାମ ପାର୍ଵତି
ହେ ପାର୍ବତୀ, ଭୃଗୁ ମହାର୍ଷିଙ୍କର ପୁଅ ଚ୍ୟବନ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଵିତସ୍ତାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ବହୁଵର୍ଷଗଣାନ୍କିଲ
ବିତସ୍ତା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ, ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି—
କାଲେନ ମହତା ଦେଵି ସମାକୀର୍ଣଃ ପିପୀଲକୈଃ
ହେ ଦେବୀ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେ ପିପିଳିକାରେ ଆଛାଦିତ ହେଇଗଲା।