କେଚିତ୍କୃତ୍ତାଃ ପ୍ରଧାଵଂତି ତୋଯାର୍ଥଂ ଚ ତୃଷାତୁରାଃ
କେତେକ ଲୋକ ଛେଦିତ ହୋଇ, ତୀବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପାଣି ଖୋଜି ଏପଟ-ସେପଟ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି ।
ଯୈଶ୍ଚାଂଗୈଃ ପତିତଂ କର୍ମ କ୍ରିଯତେ ପୁରୁଷୈର୍ଭୁଵି
ଯେଉଁ ଅଂଗ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷମାନେ ପୃଥିବୀରେ ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି,
ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ଗୁରୁଂ ଦେଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଚକ୍ଷୁଷା ତେଷାଂ ନେତ୍ରାଣି ଭିଦ୍ଯଂତେ କୃଷ୍ଯଂତେ ଲୋହଶଂକୁଭିଃ
ଯେମାନେ ଗୁରୁ, ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାଲି ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଆଖି ଲୋହାର କାଠି ଦ୍ୱାରା ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ ଓ ଫାଟିଯାଏ ।
ଶ୍ରଵଣୌ ଚ ପ୍ରପୂର୍ଯଂତେ ଲୌହେନ ଶଂକୁନା ତତଃ
ତାପରେ ସେମାନଙ୍କର କାନ ମଧ୍ୟ ଲୋହାର କାଠି ଦ୍ୱାରା ପୂରିଦିଆଯାଏ ।
ଲୌହୈର୍ଵେଗାନ୍ନିଖନ୍ଯଂତେ ଯୈଃ ଶ୍ରୁତଂ ଗୁରୁନିଂଦନମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଲୋହାର ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା ତୀବ୍ର ଭାବେ ଆଘାତ ପାଆନ୍ତି ।
ଶତଶଃ ପାଟ୍ଯତେ ଜିହ୍ଵା ଵହ୍ନିଵର୍ଣୈରଯୋମୁଖୈଃ
ଲୋହାର ତୀର ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠେ, ସେଠି ସେମାନଙ୍କର ଜିହ୍ବା ଶତ-ଶତ ଥର ବିଭାଜିତ କରାଯାଏ ।
ତଦ୍ଵକ୍ତ୍ରାଣି ବହୂନ୍ଵାରାନ୍ଯେପଵାଦରତା ନରାଃ 5.2.27.
ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଅପବାଦ କରିବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁ ପୁନିପୁନି ଆଘାତିତ ହୁଏ ।
ଯେ ନିଘ୍ନଂତି ଦୁରାଚାରାଃ ସୁରାର୍ଥାଯୋପକଲ୍ପିତେ
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି,
ଯୈରପ୍ଯାଲିଂଗିତା ନାରୀ ପରସ୍ଯ ଚ ଦୁରାତ୍ମଭିଃ
ଏବଂ ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟମନସ୍କ ଅନ୍ୟର ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି,
ସ୍ଥାପ୍ଯତେ ଵଧ୍ଯତେ ଚାପି ପ୍ରଚଂଡୈର୍ଯମକିଂକରୈଃ
ସେମାନେ ଯମର କ୍ରୁର ଦୂତମାନେ ଧରି ଦଣ୍ଡିତ କରନ୍ତି ।
ତଦା ଲୋହମଯେ ଗେହେ ଜ୍ଵଲିତାନଲସଂସ୍ତରେ
ତାପରେ ଲୋହାର ଘର ଭିତରେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ସେମାନେ ରଖାଯାନ୍ତି ।
ଯାଵତୀ ଵେଦନା ଦେହେ ଇହ ଲୋକେ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ
ଏଠି ଦେହରେ ଯେତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏହି ଲୋକରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ।
କାକୈଶ୍ଚ ଵୃଶ୍ଚିକୈର୍ଗୃଧ୍ରୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯଂତେଽପ୍ଯପରେ ନରାଃ ଵଦଂତ୍ଯସକୃଦୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ନ ଚ ଶାଂତିଂ ଲଭଂତି ଵୈ
କେତେକ ଲୋକ କାଉ, ବିଛି ଓ ଗୃଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଦୁଃଖାନି ତେ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତି ଯାନ୍ଯସହ୍ଯାନି ପାର୍ଵତି ନିମିର୍ନାମ ମହାଭାଗୋ ଯମମାର୍ଗଂ ଦଦର୍ଶ ହ
ହେ ପାର୍ବତୀ, ସେମାନେ ଏମିତି ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରନ୍ତି; ମହାପୁଣ୍ୟଶାଳୀ ନିମି ଏହି ଯମର ପଥ ଦେଖିଥିଲେ ।
ରୌଦ୍ରଂ ଭଯାନକଂ ଦୁର୍ଗଂ ପୂରିତଂ ପାପକର୍ମଭିଃ
ସେହି ପଥ ଭୟାନକ, କଠିନ ଓ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ।
ସଂପୃକ୍ତଂ ପାପକୃଦ୍ଗଂଧୈର୍ମାଂସଶୋଣିତକର୍ଦ୍ଦମୈଃ
ସେଠି ପାପୀମାନଙ୍କ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର କାଦୁରେ ଭରିଯାଇଥିଲା ।
ଅଧୋମୁଖୈଶ୍ଚ କର୍କୋଟୈର୍ଗୃଧ୍ରୈଶ୍ଚ ସମଭିଦ୍ରୁତମ୍ ।। 5.2.27.
ସେଠି ମୁହଁ ତଳକୁ ଥିବା ସର୍ପ ଓ ଗୃଧ୍ରମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ ।
ଵୃକ୍ଷୈ ରୁଧିରମାଂସୈଶ୍ଚ ଛିନ୍ନବାହୂରୁପାଣିଭିଃ
ସେଠି ରକ୍ତ ଓ ମାଂସର ଗଛ, ଛିନ୍ନ ବାହୁ, ପାଦ ଓ ହାତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଵୃତଂ କୁଣପଦୁର୍ଗଂଧୈରଶିଵଂ ଭୋଗଵର୍ଜିତମ୍
ସେଠାରେ ମୃତଦେହର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭରିଥିଲା, ଅଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦହୀନ ଥିଲା।
କରଂଭଵାଲୁକାକୀର୍ଣମାଯସୀଶ୍ଚ ଶିଲାଃ ପୃଥକ୍
ଉପମା ଓ ବାଲିରେ ଢାକିଥିଲା, ଏବଂ ଅଲଗା ଅଲଗା ଲୋହାର ପଥର ଥିଲା।
ସ ତଂ ଦୁର୍ଗଂଧମାଲକ୍ଷ୍ଯ ପୁରୁଷଂ ତମୁଵାଚ ହ
ସେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଥିବା ସ୍ଥାନଟିକୁ ଦେଖି, ସେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଶୋଽଯଂ କଶ୍ଚ ଦେଵାନାମେତଦିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତୁମ୍ ପୁରତୋ ଦର୍ଶଯନ୍ମାର୍ଗମିତ ଏହୀତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ଏହି ଦେଶ କେଉଁଠି ଓ କାହାର? ମୁଁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ପଥ ଦେଖାଇ ଆଗକୁ ଯାଉଥିବା ସେ କହିଲେ, 'ଆସ।'
ଭୂଯଃ ସ ରାଜା ତଂ ପ୍ରାହ କିଂକରଂ ଵିନଯାନ୍ଵିତଃ
ପୁଣି ସେ ରାଜା ଭକ୍ତିସହିତ ସେ ସେବକଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ଯେନେଦଂ ଵ୍ଯସନଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ମଯା ଚ ଧାର୍ମିକେଣ ହି
ମୁଁ ଧାର୍ମିକ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ କେମିତି ଏହି ଦୁଃଖକୁ ପାଇଲି?
ଜାତୋ ଵିଦେହଵିଷଯେ ସମ୍ଯଗ୍ମନୁଜପାଲକଃ
ମୁଁ ବିଦେହ ଦେଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି, ସତ୍ୟସାର ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲି।
ଧର୍ମପ୍ରଧାନକଲ୍ପେନ ମନୁନାତ୍ର ଯଥା ପୁରା
ମନୁଙ୍କ ପୁରୁଣା ନୀତି ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରଧାନ କରିଥିଲି।
ନୋତ୍ସୃଷ୍ଟଶ୍ଚୈଵ ସଂଗ୍ରାମୋ ନାତିଥିର୍ଵିମୁଖୋଽଭଵତ୍ 5.2.27.
ମୁଁ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିନଥିଲି, କିମ୍ବା ଅତିଥିକୁ ଫେରାଇ ଦେଇନଥିଲି।
ସୋଽହଂ କଥମିମଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନରକଂ ଭୃଶଦାରୁଣମ୍ ଉଵାଚ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା କ୍ରୂରୋଽପି ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ଵଚଃ
ତେବେ ମୁଁ କିପରି ଏହି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପହଞ୍ଚିଲି? ଶିର ନମାଇ, ସେ ଦୟାଳୁ ଭାବରେ କହିଲେ, ଯଦିଓ ସେ କଠୋର ଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ସ୍ଵଲ୍ପଂ କୃତଂ ପାପଂ ଭଵଂତଂ ସ୍ମାରଯାମି ତତ୍
ତଥାପି ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଛୋଟ ଅପରାଧ ସ୍ମରଣ କରାଉଛି।
ଉକ୍ତା ଯା ଦକ୍ଷିଣା ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ନ ଦତ୍ତା ସା ତ୍ଵଯା ନୃପ
ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ରାଜା, ସେହି ଦାନ ତୁମେ ଦେଇନଥିଲ।