ଅନେକତ୍ଵଂ ଵିହାଯୈତଜ୍ଜଲଦେହଂ ସନାତନମ୍
ସେ ନିଜର ଅନେକ ଆକାରକୁ ଛାଡ଼ି, ସେହି ଚିରଯୁଗୀ ଜଳ ଶରୀରକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଏଵମଂତର୍ହିତଃ ସୋମୋ ଗତୋ ଵୈ ଦକ୍ଷଶାପତଃ ଵୈରାଜଂ ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ସମୁପସ୍ଥିତାଃ
ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶାପରେ ଲୁଚି ଯିବା ପରେ, ସୋମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବମାନେ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯାଗ୍ରେ କଥଯାମାସୁର୍ନମସ୍କୃତ୍ଯ ପୁନଃପୁନଃ 5.2.26.
ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଦେବମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରି ଆପଣାଙ୍କ କଥା କହିଲେ।
ସ୍ରଷ୍ଟା ଚ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯାନାଂ ପାହି ନଃ ଶରଣାଗତାନ୍
ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ହବ୍ୟ କବ୍ୟର ନାୟକ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଆଶ୍ଵାସଯାମାସ ସୁରାନ୍ସୁଶ୍ଲିଷ୍ଟୈର୍ଵଚନାଂବୁଭିଃ
ସେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଓ ସ୍ନେହଭରା କଥାରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ଶାପାଂତଂ ଭଗଵାନ୍ଦେଵୋ ଵିଷ୍ଣୁରେଵ କରିଷ୍ଯତି ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଵିଷ୍ଣୁମୁପତସ୍ଥୁର୍ଗତଵ୍ଯଥାଃ
ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏକାମେ ଏହି ଶାପର ଶେଷ କରିବେ; ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ଶରଣ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯାଇଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ସହିତା ଦେଵି ସ୍ତୁତିଂ ଚକ୍ରୁଃ ସମାହିତାଃ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ହୃଷୀକେଶ ମହାପୁରୁଷପୂର୍ଵଜ
ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ, ହେ ଦେବୀ, ସେମାନେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ସ୍ତୁତି କଲେ: 'ହୃଷୀକେଶ, ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ପୂର୍ବଜ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।'
ନାରାଯଣ ଜଗନ୍ନାଥ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵାଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ
ନାରାୟଣ, ଜଗତ୍ନାଥ, ଦେବମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମୋ ଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ସୁରୋତ୍ତମ
ଆପଣ ଆମ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
ଵିନା ସୋମେନ ଚୌଷଧ୍ଯୋ ନଷ୍ଟା ଦେଵ ମହୀତଲେ
ହେ ଦେବ, ସୋମ ବିନା ପୃଥିବୀରେ ଔଷଧିମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଭଯଂ ତ୍ଯଜଧ୍ଵମମରା ଅଭଯଂ ଵୋ ଦଦାମ୍ଯହମ୍
ଅମରମାନେ, ଭୟ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭଗଵାନ୍ଵିସୃଜ୍ଯ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରାନ୍
ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନ ଦେବମାନେଙ୍କ ନାୟକମାନେକୁ ଯିବାକୁ ଦେଲେ।
ଯଦା ସ୍ମୃତୋ ନ ଚାଭ୍ଯେତି ତଦା କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଜନାର୍ଦନଃ 5.2.26.
ସେ ଯେତେବେଳେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଦେଵୈରସୁରସଂଘୈଶ୍ଚ ମଥ୍ଯତାଂ କଲଶୋଦଧିଃ
ଦେବମାନେ ଓ ଅସୁରମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ମଥନ କରନ୍ତୁ।
ଅମୃତଂ ତତ୍ର ଲପ୍ସ୍ଯଧ୍ଵଂ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେଠାରେ ତୁମେ ଅମୃତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରତ୍ନ ପାଇବେ।
ମଂଥାନଂ ମଂଦରଂ କୃତ୍ଵା ନେତ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ଚ ଵାସୁକିମ୍
ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ମଥାନ ଦଣ୍ଡ ଭାବେ ଏବଂ ବାସୁକିକୁ ଦୂରୀ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ମଥନ କର।
ସୋମାର୍ଥେ ଚ ପୁରା ଦେଵି ତଥୈଵାସୁରଦାନଵାଃ
ହେ ଦେବୀ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସୋମଙ୍କ ପାଇଁ ଏହିପରି ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନେ—
ଵିବୁଧାଃ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ଯତଃ ପୁଚ୍ଛଂ ତତଃ ସ୍ଥିତାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକସাথে ପୁଛରେ ଦଢି ହୋଇ ଦାଉଥିଲେ।
ଶିରସ୍ଯୁଦ୍ଯମ୍ଯ ନାଗ ସ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନରଵାକ୍ଷିପତ୍
ସେମାନେ ସାପର ମୁଣ୍ଡକୁ ଉଠାଇ ଆଉ ଆଉ ତଳକୁ ଫିଙ୍ଗୁଥିଲେ।
ତତ୍ର ନାନାଜଲଚରା ଵିନିଷ୍ପିଷ୍ଟା ମହାଦ୍ରିଣା
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପାଣିଜୀବମାନେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ରେ ଚିପି ଯାଉଥିଲେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ମଥିତେ ଦେଵି ପ୍ରଯତ୍ନାତ୍କେଶଵସ୍ଯ ଚ
ହେ ଦେବୀ, ସେଥିରେ କେଶବ ଭାରି ଚେଷ୍ଟାରେ ମଥନ କରୁଥିଲେ—
ତମେଵ ଦେଵା ମନୁଜାଃ ପିତରଶ୍ଚ ଯଶସ୍ଵିନି
ସେହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପିତୃମାନେ ଦେଖିଲେ, ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ।
ସମୁତ୍ପନ୍ନମଥୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ପ୍ରାହ କେଶଵଃ 5.2.26.
ତାପରେ ଏହା ଉପସ୍ଥିତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ କେଶବ କହିଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵାସୁଦେଵେନ ପ୍ରଜାଃ ପାଲଯିତୁଂ ଶଶୀ
ବାସୁଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଚନ୍ଦ୍ର ଜନମାନେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାଗ୍ରେ ନାରଦଃ ସର୍ଵଂ କଥଯାମାସ ସତ୍ଵରମ୍
ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନାରଦ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ।
ପୀଡିତୋ ଦକ୍ଷଶାପେନ ସୋମୋଽପ୍ଯଂତର୍ହିତସ୍ତଦା
ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶାପରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସୋମ ସେତିବେଳେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଯଥାଶାପଂ କଥଯାମାସ ଗଦ୍ଗଦଃ
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଶାପ ଅନୁଯାୟୀ ଗଦ୍ଗଦ୍ କଣ୍ଠରେ କଥା କହିଲେ।
ଅଯଂ ମେ ପ୍ରଥମଃ ପୁତ୍ରଃ ପୀଡିତଃ ଶଶିନା ଭୃଶମ୍
ଏହି ମୋର ପ୍ରଥମ ପୁଅ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ବଲଂ ଦତ୍ତମସ୍ମୈ ଚଂଦ୍ରମସେ ଦୃଢମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଧୁହଂତାରଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁମୁଵାଚ ହ
ମଧୁ ନାଶକୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ।