ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ସ୍ତ୍ରୀଣାମଯୁତଶସ୍ତଥା 5.2.25.
ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ନାରୀମାନେ—
ନ ଚ ମେ ଵ୍ଯଥିତଂ ଚିତ୍ତଂ କଦାଚିଦପି ଜାଯତେ
ତଥାପି, ମୋର ମନ କେବେ ବି ଅସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ।
ଉପଦେଶପ୍ରଦାନେନ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ଅପଣ ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଦୟା କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମହା ପାପକର୍ମେତି ମତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣପୁଂଗଵଃ
‘ଏହିଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ଖରାପ କାମ କରିଥିବା’ ଭାବି, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ—
ସ୍ନାତ୍ଵା ସଦ୍ଯଃ ସମାଯାତୋ ମୁକ୍ତି ଲିଂଗସମୀପତଃ
ସେ ଗୋଟେ ସ୍ନାନ କରି, ସିଧାସଳଖ ମୁକ୍ତି ଲିଙ୍ଗ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଦିଵ୍ଯଦେହସ୍ତୁ ତସ୍ମିଁଲ୍ଲିଂଗେ ଲଯଂ ଗତଃ ଚିଂତଯାମାସ ସହସା ମୁକ୍ତିଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଵରାନନେ
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଲିଙ୍ଗରେ ଲୟ ହେଲା; ସେ ହଠାତ୍ ଭାବିଲେ, 'ମୁକ୍ତି ମିଳିଗଲା, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।'
ଵ୍ଯାଧେନ ପାପଯୁକ୍ତେନ ସମାଧିରହିତେନ ଚ
ଅପରାଧରେ ଲିପ୍ତ ଏହି ଶିକାରୀ, ଯିଏ ଧ୍ୟାନରେ ଅନ୍ନ, ସେ—
ନ ପ୍ରାପ୍ତା ପରମା ମୂର୍ତ୍ତିର୍ମୁକ୍ତିର୍ନୈଵ ଚ ଲଭ୍ଯତେ ଅନ୍ତର୍ଜଲଗତୋ ଭୂତ୍ଵା ଚଚାର ଵିପୁଲଂ ତପଃ
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେହ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ; ସେ ଜଳ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ତାଂ ନଦୀମଗମତ୍କିଲ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ସେଇ ନଦୀକୁ ଆସିଲେ।
ଅଂତର୍ଜଲଚରଂ ଵିପ୍ରଂ ଯାଵଦ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଜିଘୃକ୍ଷତି
ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଳ ଭିତରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ବାଘ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା।
ଵ୍ଯାଘ୍ରେଣାପି ଶ୍ରୁତୋ ମଂତ୍ରୋଽଜହାତ୍ପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଦିଵ୍ଯାଲଂକାରଶୋଭାଢ୍ଯଃ ପୁରୁଷଶ୍ଚାଭଵଚ୍ଛୁଭଃ ।। 5.2.25.
ବାଘ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ ହେଲା; ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଚାଲିଗଲା, ଏବଂ ସେ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଶୁଭ ମଣିଷ ହେଲେ।
ସୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଯାମି ତଂ ଦେଶଂ ଯତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ
ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ ବସିଛନ୍ତି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରାହ କୋଽସି ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ?'
ଦୀର୍ଘବାହୁରିତି ଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵଧର୍ମଵିଶାରଦଃ
'ମୋ ନାମ ଦୀର୍ଘବାହୁ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ' ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଲେ।
ଶୁଭାଶୁଭମହଂ ଵେଦ୍ମି ସର୍ଵଜ୍ଞୋଽହଂ ମହୀତଲେ
ମୁଁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ସବୁ କଥା ଜାଣେଁ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମୁଁ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ଅଛି।
ତସ୍ଯୈକସ୍ମିନ୍ଦିନେ ଵିପ୍ରାଃ ସର୍ଵେ କ୍ରୋଧସମନ୍ଵିତାଃ
ଏକ ଦିନ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଅପମାନେନ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମାଂସାହାରୀ ଭଯାଵହଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅପମାନିତ ହେବାରୁ, ମୁଁ ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଏବଂ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଜଣେ ହୋଇପଡ଼ିଲି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ପୁରା ତୈସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମ ଣୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ପୁରୁଣା ଦିନରେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ କହିଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମଯା ମୁନେ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇ, ହେ ମୁନି, ଏଭଳି କହିଥିଲେ।
ଜାନାମି ତେଜୋ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମହାଭାଗ୍ଯଂ ଚ ଧୀମତାମ୍
ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟ ଜାଣେଁ।
ତଥୈଵ ଦୀପ୍ତତପସାଂ ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍ 5.2.25.
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଥିବା ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀତାକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେଁ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ପରୀଭାଵାଦ୍ଵାତାପିଶ୍ଚ ଦୁରାତ୍ମଵାନ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବାରୁ ବାତାପି ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବର ହୋଇଗଲା।
ସର୍ଵଭକ୍ଷଃ କୃତୋ ଵହ୍ନିର୍ଭୃଗୁଣା କାରଣାଂତରେ
ଅନ୍ୟ କାରଣରେ, ଭୃଗୁ ଅଗ୍ନିକୁ ସମସ୍ତ କିଛି ଭକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ବନେଇଥିଲେ।
ଦଶଧା କେଶଵୋ ଜଜ୍ଞେ ବ୍ରହ୍ମଶା ପାତ୍ସୁଦୁସ୍ତରାତ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ କେଶବ ଦଶଟି ଦୁର୍ଜୟ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵିନୌ ଦେଵଭିଷଜୌ ଚ୍ଯଵନେନ ମହାତ୍ମନା
ଦେବ ଚିକିତ୍ସକ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଓ ମହାତ୍ମା ଚ୍ୟବନ ଏକାସାଥିରେ।
କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯାର୍ଜୁନେନୈଵ ବାହୂନାଂ ଚ ସହସ୍ରକମ୍
ଏବଂ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନ, ଯାହାଙ୍କର ହଜାରଟି ବାହୁ ଥିଲା।
ପୁରା ସେଂଦ୍ରା ଵଶିଷ୍ଠେନ ରକ୍ଷିତାସ୍ତ୍ରି ଦିଵୌକସଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବଶିଷ୍ଠ ତିନିଟି ଦେବଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ଲୋକାଲୋକେଶ୍ଵରାଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ବ୍ରାହ୍ମଣପୂର୍ଵକାଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅଧିପତିମାନେ ଓ ଦୃଶ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଥମ।
ଭସ୍ମୀକୁର୍ଯୁର୍ଜଗଦିଦଂ କୁଦ୍ଧାଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଦର୍ଶନାଃ
ଯଦି ସେମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭସ୍ମ କରିପାରିବେ।
କ୍ରୋଧଶ୍ଚ ଵିପୁଲଃ ସଦ୍ଯଃ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରତ୍ଯ ଯକାରକଃ
କ୍ରୋଧ ବଡ଼ ଏବଂ ସତ୍ୱରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।