ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଶକ୍ରୋ ଦେଵର୍ଷିଂ ନାରଦଂ ମୁନିମ୍
ସେଇ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବୃଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ,
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିନଯସଂପନ୍ନଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯପରାଯଣମ୍
ସେ ନାରଦ ନମ୍ରତା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ,
ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟମିଦଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଭୂର୍ଭୁଵାଦିକମ୍
ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ—ଭୂ, ଭୁଵଃ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ—ଦେଖିଛ।
ତ୍ଵତ୍ତୁଲ୍ଯୋ ନାସ୍ତି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ମୁ କ୍ତ୍ଵୈକଂ ପରମେଷ୍ଠିନମ୍
ଏହି ଲୋକରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଏହିପରି କହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଯୋଗେନ ତପସା ଭକ୍ତ୍ଯା ଯତ୍ତ୍ଵଯା ପରିତୋଷିତଃ
ଯୋଗ, ତପସ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ।
ଅତୋଽହଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି କଥ୍ଯତାଂ ମମ ନିଶ୍ଚଯମ୍
ତେଣୁ ମୁଁ ପଚାରିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋ ଇଚ୍ଛା ସଫଳ ହେଉ—ଏହି ନିଷ୍ଠା ମୋତେ କହ।
ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚିଂତଯାମାସ ନାରଦଃ 5.2.19.
ଏପରି ଶୁଣି, ନାରଦ ଧ୍ୟାନ କଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ଦେଵରାଜ ସ୍ମୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ କ୍ଷେତ୍ରରାଜମନୁତ୍ତମମ୍
ହେ ଦେବରାଜ, ସେ ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର, ସର୍ବୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ର ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ମହାକାଲସ୍ଯ କଥ୍ଯତେ
ତେଣୁ ମହାକାଳଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଵର୍ଣଯିତ୍ଵା ଚ ତଂ ମୁନିମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ ତାହା ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।
ଅଂତରିକ୍ଷସ୍ଥିତୋ ଜିଷ୍ଣୁରଦ୍ରାକ୍ଷୀଚ୍ଚ ସୁରୈଃ ସହ
ଜିଷ୍ଣୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆକାଶରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।
ଷଷ୍ଟିକୋଟିସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିକୋଟିଶତାନି ଚ
ଷାଠି କୋଟି ହଜାର ଏବଂ ଷାଠି କୋଟି ସଂଖ୍ୟାର ଶତ ଥିଲା।
ନିର୍ମାଲ୍ଯଲଂଘନାଦ୍ଦୋଷୋ ମହାନ୍ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ନିର୍ମାଳ୍ୟକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବଡ଼ ଦୋଷ ହୁଏ।
ନିର୍ମାଲ୍ଯଦୋଷଭୀତାସ୍ତେ କ୍ଷେତ୍ରେ ନ ଵିଵିଶୁଃ ସୁରାଃ
ନିର୍ମାଳ୍ୟ ଦୋଷକୁ ଭୟ କରି ଦେବତାମାନେ ସେ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ ନାହିଁ।
ଗଣୈର୍ନାନାଵିଧୈଃ ଗେଯୈର୍ଗୀଯମାନଶ୍ଚ କିଂନରୈଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଗଣମାନେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଗୀତରେ କିନ୍ନରମାନେ ଗାଇଥିବା ସଙ୍ଗରେ ଥିଲେ।
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲନଯନୈର୍ଦୃଷ୍ଟଃ କୋଽଯଂ ଧନ୍ଯୋ ମହାତପାଃ
ଫୁଲିଥିବା ଆଖିରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ—'ଏହି ଧନ୍ୟ ଏବଂ ମହାତପସ୍ବୀ କିଏ?'
ପପ୍ରଚ୍ଛୁରମରାଃ ସର୍ଵେ କୋଽଯଂ ରୁଦ୍ରନିଭୋ ଗଣଃ 5.2.19.
ସମସ୍ତ ଦେବତା ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ରୁଦ୍ର ସଦୃଶ ଗଣ କିଏ?'
ପୃଷ୍ଟସ୍ତଦା ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟମାନସୈଃ
ତାପରେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପଚାରିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ପୁରତୋ ଦେଵି ନିଃଶେଷଂ କଥିତଂ ତଦା
ହେ ଦେବୀ, ସେ ସମୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସବୁ କଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହାଗଲା।
ହୃଷ୍ଟେନ ତେନ ମେ ଦତ୍ତଂ ଗଣତ୍ଵଂ ଯତ୍ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଖୁସିରେ ସେ ମୋତେ ଦୁର୍ଲଭ ଗଣତ୍ୱ ଦାନ କଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁରମରାସ୍ତଚ୍ଚ ସାଦରଂ ଗଣସତ୍ତମ
ଦେବତାମାନେ ଆଦର ସହିତ ସେଥିରେ ପଚାରିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣ।
ମହାକାଲଵନେ ପୁଣ୍ଯେ ଲଂଘିତଂ ଚରତା ତ୍ଵଯା
ପବିତ୍ର ମହାକାଳବନରେ ତୁମେ ଭ୍ରମଣ କରିବାବେଳେ ଏହା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିଲ।
ଉପାଯସ୍ତେନ କଥିତୋ ଦେଵାନାଂ ପୁରତସ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ଉପାୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଗଲା।
ଈଶାନେଶ୍ଵରଦେଵସ୍ଯ ତିଷ୍ଠତୀଶାନଭାଗତଃ
ସେ ଈଶାନେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ଅଂଶରୂପେ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି।
ନିର୍ମାଲ୍ଯଲଂଘନୋଦ୍ଭୂତଂ ଯତ୍ପାପଂ ଜାଯତେ ମହତ୍
ନିର୍ମାଳ୍ୟ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନରୁ ଯେଉଁ ବଡ଼ ପାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ,
ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ମହାକାଲଵନେ ପୁନଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣେ ପୁନିଥରେ ମହାକାଳବନକୁ ଗଲେ।
ଯଥା ଲିଂଗଂ ଚ ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ସର୍ଵଦୋଷକ୍ଷଯଂକରମ୍ ଦୋଷୋ ନଷ୍ଟଃ ସୁରାଣାଂ ଚ ତତୋ ନାମାସ୍ଯ ଚକ୍ରିରେ ।। 5.2.19.
ସେମାନେ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦୋଷକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୋଷ ନଶ୍ଟ ହେଲା; ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନେ ଏହାକୁ ଏହି ନାମ ଦେଲେ।
ଅସ୍ମାକଂ ତେନ କଥିତଂ ନାଗଚଂଡେନ ଧୀମତା
ଏହି କଥା ଆମକୁ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ନାଗଚଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ।
କୃତ୍ଵାସ୍ଯ ନାମ ତେ ଦେଵା ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵର୍ଗେହମୁତ୍ତମମ୍ ନିର୍ମାଲ୍ଯଲଂଘନୋଦ୍ଭୂତଂ ତେଷାଂ ନଶ୍ଯତି ପାତକମ୍
ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦେବତାମାନେ ସ୍ବର୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ; ପୂଜା ପରେ ଯେଉଁ ଫୁଲ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେଥିରେ ପାଦ ଦେଇ ଚାଲିଲେ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ସେହି ପାପ ତାଙ୍କର ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ନାଗଚଂଡେଶ୍ଵରଂ ଦେଵଂ ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ଦିନେଦିନେ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ନାଗ ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି—