ହଂସସାରସଚକ୍ରାହ୍ଵ ଵିହଂଗମଵିରାଜିତମ୍
ସେଠି ହଂସ, ସାରସ, ଚକ୍ରବାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀମାନେ ରହନ୍ତି।
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରମୋଦାନନ୍ଦନିର୍ମଲମ୍ ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଯଂତି ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରମୋଦ ଲାଗେ; ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଣଂ ଚାନ୍ନଂ ଵିଧାନେନ ଦାତଵ୍ଯଂ ଚ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନେ
ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତ୍ପଶ୍ଚିମଦିଶାଭାଗେ ଜଟାକୁଣ୍ଡମନୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଟାକୁଣ୍ଡ ଅଛି।
ଜଟାକୁଣ୍ଡମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍
ଜଟାକୁଣ୍ଡ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କୁଣ୍ଡମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପୂର୍ଵକୁଣ୍ଡେଷୁ ସଂପୂଜ୍ଯୋ ଭରତଃ ଶ୍ରୀସମନ୍ଵିତଃ ଚୈତ୍ରକୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଯାତ୍ରା ସାଂଵତ୍ସରୀ ଭଵେତ୍
ପୂର୍ବ ଥିବା କୁଣ୍ଡମାନେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭରତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଚୈତ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଯାତ୍ରା ହୁଏ।
ଇତି ପରମଵିଧାନୈଃ ପୂଜଯେଦ୍ରାମସୀତେ ତଦନୁ ଭରତକୁଣ୍ଡେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଚ ପ୍ରପୂଜ୍ଯ
ଏପରି ଉଚ୍ଚତମ ବିଧିରେ, ପ୍ରଥମେ ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ, ତାପରେ ଭରତକୁଣ୍ଡରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଜିତଂ ପୂଜଯେଦ୍ଵିପ୍ର ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧିଃ କରେ ସ୍ଥିତା
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଜିତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ତାହାର ସଫଳତା ନିଶ୍ଚିତ।
ମହୋତ୍ସଵସ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଗୀତଵାଦିତ୍ରସଂଯୁତଃ
ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ସହିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଏତସ୍ମାଦୁତ୍ତରେ ଵିଦ୍ଵନ୍ଵୀରସ୍ଯ ଶୁଭସୂଚକମ୍
ଏଠାରୁ ଉତ୍ତରେ, ହେ ପଣ୍ଡିତ, ବୀରଙ୍କ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଅଛି।
ତଦଗ୍ରେ ସରସି ସ୍ନାତ୍ଵା ଵସେତ୍ତତ୍ର ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍
ତାପରେ ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କରି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେଠାରେ ବସିବା ଉଚିତ।
ଅଯୋଧ୍ଯାରକ୍ଷକୋ ଵୀରଃ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦଃ
ଅୟୋଧ୍ୟାର ସୁରକ୍ଷାକାରୀ ବୀର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଗଂଧପୁଷ୍ପାଦିଧୂପାଦି ନୈଵେଦ୍ଯାଦିଵିଧାନତଃ ଯଂଯଂ କାମମିହେଚ୍ଛେତ ତଂତଂ କାମମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଭୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେଇ, ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ସେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଏତସ୍ମାଦ୍ଦ୍କ୍ଷିଣେଭାଗେ ସୁରସାନାମ ରାକ୍ଷସୀ
ଏହାର ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ସୁରସା ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ ଅଛନ୍ତି।
ତାଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପାଇଥାଏ।
ଲଂକାସ୍ଥାନାଦିହାନୀତା ରାମେଣୋତ୍କୃଷ୍ଟକର୍ମଣା
ଲଙ୍କାରୁ ତାଙ୍କୁ ରାମ, ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ।
ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ତସ୍ଯା ଦର୍ଶନଂ କାର୍ଯମାଦରାତ୍ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଃ ସୁପ୍ରଯତ୍ନେନ ଗୀତଵାଦିତ୍ରସଂଯୁତୈଃ ।। 2.8.10.
ଯଥାଯଥ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ, ଏହା ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ର ସହିତ ଏବଂ ଭଲ ଚେଷ୍ଟାରେ କରିବା ଦରକାର।
ନଵରାତ୍ରେ ତୃତୀଯାଯାଂ ଯାତ୍ରା ସାଂଵତ୍ସରୀ ଭଵେତ୍ ନାନାସଂଗୀତଵାଦିତ୍ରନୃତ୍ଯୋତ୍ସଵମନୋହରା
ନବରାତ୍ରିର ତୃତୀୟ ଦିନରେ ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା ହୁଏ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ନୃତ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୁଏ।
ଏଵଂ କୃତେ ନ ସଂଦେହଃ ସର୍ଵଦା ରକ୍ଷିତୋ ଭଵେତ୍
ଏଭଳି କଲେ, ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏତତ୍ପଶ୍ଚିମଦିଗ୍ଭାଗେ ଵର୍ତତେ ପରମୋ ମୁନେ ପୂଜନୀଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଗଂଧପୁଷ୍ପାକ୍ଷତାଦିଭିଃ
ହେ ମହାମୁନି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ ଇତ୍ୟାଦି ସହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ଯ ପୂଜାଵଶାନ୍ନୄଣାଂ ସିଦ୍ଧଯଃ କରସଂଶ୍ରିତାଃ
ତାଙ୍କର ପୂଜା ଶକ୍ତିରେ, ମଣିଷଙ୍କର ସଫଳତା ତାଙ୍କର ହାତରେ ଥାଏ।
ସରଯୂସଲିଲେ ସ୍ନାତ୍ଵା ପିଂଡାରକଂ ଚ ପୂଜଯେତ୍
ସରୟୂ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିଣ୍ଡାରକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ଯାତ୍ରା ଵିଧାତଵ୍ଯା ସପୁଷ୍ଯା ନଵରାତ୍ରିଷୁ
ନବରାତ୍ରି ଉତ୍ସବରେ ଫୁଲ ସହିତ ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା କରିବା ଦରକାର।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନତୋ ନୄଣାଂ ଵିଘ୍ନଲେଶୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ମଣିଷଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ରହେ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନତ ଐଶାନେ ରାମଜନ୍ମ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ସେଇ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗର ସ୍ଥାନରୁ ରାମଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଵିଘ୍ନେଶ୍ଵରାତ୍ପୂର୍ଵଭାଗେ ଵାସିଷ୍ଠାଦୁତ୍ତରେ ତଥା
ବିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂର୍ବ ଓ ବାସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏହା ଅଛି।
ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ଗର୍ଭଵାସଜଯୋ ଭଵେତ୍ 2.8.10.
ଯାହାକୁ ଦେଖିଲେ, ମଣିଷ ଗର୍ଭବାସର ଅବସ୍ଥାରେ ଜୟ ଲାଭ କରେ।
ନଵମୀଦିଵସେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଵ୍ରତଧାରୀ ହି ମାନଵଃ
ନବମୀ ଦିନ ଆସିଲେ, ଯିଏ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥାଏ ସେ ମଣିଷ—
କପିଲାଗୋସହସ୍ରାଣି ଯୋ ଦଦାତି ଦିନେଦିନେ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମଣିଷ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଳଦିଆ ଗାଈ ଦାନ କରନ୍ତି—
ଆଶ୍ରମେ ଵସତାଂ ପୁଂସାଂ ତାପସାନାଂ ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ଯେଉଁ ଫଳ ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ଓ ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଆନ୍ତି—