କପାଲୈର୍ଭୂଷିତୋ ନିଂଦ୍ଯୋ ଵିଶେଷେଣ ତୁ ଵିପ୍ରହଃ
ଖୋପଳ ଧାରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନିନ୍ଦିତ ।
ଯସ୍ମିନ୍ଯଜ୍ଞେ ସମାଯାତା ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵସ୍ତଥା
ସେଇ ଯଜ୍ଞରେ ଆଦିତ୍ୟ ଓ ବସୁମାନେ ଏକଠି ହେଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଵରୁଣୋ ଵାଯୁରେଵ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ ଓ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ ।
ସୁପର୍ଣା ଗିରଯୋ ନାଗାଃ ସର୍ଵେ ଚାକାରିତାଃ କ୍ରତୌ
ଗରୁଡ, ପାହାଡ, ଓ ସର୍ପମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଡାକାଯାଇଥିଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ମହାଭାଗାସ୍ତଥା ଦେଵର୍ଷଯୋଽମଲାଃ
ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ଓ ପବିତ୍ର ଦେବ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ଅପଵିତ୍ରମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା କଥଂ ତ୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଏହା ଅପବିତ୍ର ବୋଲି ଜାଣି, ତୁମେ କିପରି ଏପରି କହିପାରିବ ?
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ଯଦା ଵିପ୍ରୈର୍ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵଚସ୍ତଦା 5.2.8.
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏପରି କହିଲେ, ତାପରେ ମୁଁ ଏହି କଥା କହିଲି ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ଦେଵି ତାଡିତୋଽହଂ ଭୃଶଂ ତଦା
ହେ ଦେବୀ, ଏହି କଥା କୁହାଯିବା ସମୟରେ ମୋତେ ବେଶି ଆଘାତ କରାଗଲା ।
ଅଥ ପ୍ରହସ୍ଯ ତତ୍କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ତାଂ ଵେଦିଂ ଦର୍ଭସଂସ୍ତୃତାମ୍
ତାପରେ ହସି, ମୁଁ ସେଇ ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ିଥିବା ବେଦିକୁ ଅପେକ୍ଷା କଲି ।
ମଯି ନଷ୍ଟେ କପାଲଂ ତତ୍କ୍ଷିପ୍ତଂ ମଂଡପବାହ୍ଯତଃ
ମୁଁ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସେଇ ଖୋପଳ ମଣ୍ଡପର ବାହାରେ ପକେଇଦିଆଗଲା ।
ଏଵଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ପ୍ରଯୁତାନ୍ଯର୍ବୁଦାନି ଚ
ଏଭଳି ଶତ ହଜାର, ଦଶ ଲକ୍ଷ ଓ କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ଘଟିଲା ।
ଅଥାହୁର୍ଜ୍ଞାନିନଃ ସର୍ଵେ ନେଦମନ୍ଯସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ କହିଲେ: 'ଏହା କାହାରି କାମ ନୁହେଁ ।'
ତତୋଽହଂ ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରୈଃ ସ୍ତୁତୋ ଵିପ୍ରୈଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଶଂସା ଗୀତ ଗାଇ ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ।
ଅହଂ ତୁଷ୍ଟସ୍ତଦା ଦେଵି ଦ୍ଵିଜାନାମନୁକଂପଯା
ହେ ଦେବୀ, ତାପରେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି କୃପା କରି ଖୁସି ହେଲି ।
ତଦା ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପ୍ରୋଚୁର୍ଯଦଜ୍ଞାନାଦ୍ଵଧସ୍ତଵ
ତେବେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ, 'ତୁମର ହତ୍ୟା ଅଜ୍ଞାନରେ ହୋଇଥିଲା।'
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଵିନାଶାଯ ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ନଃ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ନଶ୍ଟ ହେବା ପାଇଁ ଆମକୁ ତୁମେ କୃପା କର।
ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଚ ତଦା ତେଷାମଗ୍ରେ କଥିତଵାନିଦମ୍ 5.2.8.
ସେ ସମୟରେ, ସେଇ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତୁମେ ଏହି କଥା କହିଥିଲା।
ଅନାଦିଲିଂଗଂ ତତ୍ରାସୀଚ୍ଛନ୍ନଂ କାଲଵିପର୍ଯଯେ
ସେଠାରେ ଆଦିକାଳରୁ ଥିବା ଏକ ଲିଙ୍ଗ ଥିଲା, ଯାହା ସମୟର ଉଲଟାଘଟଣାରେ ଲୁଚିଥିଲା।
କୃତା ମଯାପି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ସ୍ଵଯଂ ପୁରା
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବେ ନିଜେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ କରିଥିଲି।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ତତୋ ଜାତା ମମାତୀଵ ସୁଦୁଃସହା
ତାହାରୁ ମୋ ଭିତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଭୟଙ୍କର ଅସହ୍ୟ ପାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଦହ୍ଯମାନସ୍ତତଶ୍ଚାହଂ ଵ୍ଯାପ୍ତୋ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ତାପରେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରେ ଦହିଯାଉଥିଲି ଏବଂ ସେହି ପାପ ମୋତେ ଘେରି ରହିଥିଲା।
ଗତଃ ସର୍ଵେଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ନୈଵ ମୁକ୍ତସ୍ତୁ ହତ୍ଯଯା
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲି, କିନ୍ତୁ ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦୈଵୀ ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଦେବୀୟ ଏକ ଦେହବିହୀନ ସ୍ୱର କହିଲା।
ମହାକାଲଵନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ନାଥ ଵିନିର୍ମିତମ୍ ନ ଜାନାସି କଥଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍
ହେ ନାଥ, ତୁମେ ପବିତ୍ର ମହାକାଳବନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ, କିନ୍ତୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର କିପରି ମହାପାପ ନଶ୍ଟ କରେ, ତୁମେ ଜାଣନାହାଁ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ମହଲ୍ଲିଂଗଂ ଗଜରୂପସ୍ଯ ସଂନିଧୌ
ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ହାତୀ ଆକାର ନିକଟରେ ମହାଲିଙ୍ଗ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି।
ତତୋଽହମାଗତସ୍ତୂର୍ଣ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦୋତ୍ତମମ୍
ସେହି ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସିଲି।
ମମ ହସ୍ତାତ୍ତଦା ଵିପ୍ରାଃ କପାଲମପତଦ୍ଭୁଵି 5.2.8.
ସେ ସମୟରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୋ ହାତରୁ ମଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ପଶ୍ଯଂତୁ ଵିପ୍ରାସ୍ତଂ ଦେଵଂ କପାଲେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞ କମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ଯିଏ କପାଳେଶ୍ୱର ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଲିଂଗଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ତଦା ତୈସ୍ତୁ କପାଲୈର୍ବହୁଭିଵୃତମ୍
ସେ ସମୟରେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଲିଙ୍ଗଟି ବହୁ କପାଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି।
ଅତୋଽସୌ ଭୁଵି ଵିଖ୍ଯାତଃ କପାଲେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞକଃ
ଏହିକାରଣରୁ, ଏହା ପୃଥିବୀରେ କପାଳେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।