ଵିମାନଵରମାସ୍ଥାଯ କାମଗଂ ରତ୍ନଭୂଷିତମ୍
ଇଚ୍ଛାମତ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଦେବ ରଥରେ ବସି,
କିଂ ଦାନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଦତ୍ତୈଃ କିଂ ଯଜ୍ଞୈର୍ଵିଵିଧୈଃ କୃତୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେଇଲେ କି ଲାଭ, ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କଲେ କି ଲାଭ,
ଯଂଯଂ କାମମଭିଧ୍ଯାଯ ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ
ମଣିଷ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଭାବି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ତ୍ରିଦଶୈଶ୍ଚ ପୁନଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଲ୍ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି,
ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ଯେ ଧନ୍ଯା ଦେଵଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେଶ୍ଵରମ୍
ଯେମାନେ ତିନି ଲୋକର ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୂଜଯାମାସ ଭୂଯୋ ଲିଂଗଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ପୁଣି ତିନି ଲୋକର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ତାଙ୍କର ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ପାପ ନାଶ କରେ, ସେଥିରେ ତୁମକୁ କହିଲି।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ,
ପୁରା ଵୈଵସ୍ଵତେ କଲ୍ପେ ତ୍ରେତାକାଲେ ସମାଗତେ
ପୁରୁଣା କାଳରେ ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆସିଥିଲାବେଳେ,
ଉପଵିଷ୍ଟେଷୁ ଵିପ୍ରେଷୁ ହୂଯମାନେ ହୁତାଶନେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସିଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରାଯାଉଥିଲା,
ଜୀର୍ଣକଂଥାଵୃତୋ ଦେଵି ମୁଂଡଃ ଖଟ୍ଵାଂଗଧାରକଃ କପାଲଂ ଚ କରେ କୃତ୍ଵା କପାଲକୃତଭୂଷଣଃ
ହେ ଦେବୀ, ପୁରୁଣା ଚିରା ଝାଡି ଲଗାଇ, ମୁଣ୍ଡ ଚୁଲି, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ହାତରେ ଖପର ଧରି, ଖପର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଗହନା ପିନ୍ଧି,
ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ଜାଲ୍ମରୂପିଣମ୍
ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ଭିକ୍ଷୁକ ରୂପରେ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ,
ଅସକୃତ୍ପାପପାପେତି ଗଚ୍ଛଗଚ୍ଛ ଵିଡଂବିତାଃ
ବାରମ୍ବାର ଉପହାସ କରି କହିଲେ, 'ପାପୀ ଚାଲ, ଚାଲ,'
ଅକପାଲାନି ଶୌଚାନି ଇତି ଵେଦେଷୁ ଗୀଯତେ
ବେଦରେ ଗୀତି ହୁଏ ଯେ, ଯେଉଁମାନେ ଖପର ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପବିତ୍ର।
ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତୁ ତେ ଵିପ୍ରାଃ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ମୁଁ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିଲି: 'ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ!'
କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ଚ ଦଯା ସଦ୍ଭିଃ ସର୍ଵଦା ସର୍ଵଦେହିନାମ୍
ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ସଦା କରୁଣା ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ଅହଂ କାପାଲିକୋ ଵିପ୍ରୋ ଭସ୍ମଭୂଷିତଵିଗ୍ରହଃ 5.2.8.
ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ବୀ, ମୋ ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲାଗିଛି ।
ଆରାଧଯାମି ସତତଂ ମହାଦେଵଂ ଜଗତ୍ପତିମ୍
ମୁଁ ସଦା ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ ।
ଅଘଘ୍ନଂ ଵିଶ୍ରୁତଂ ଲୋକେ ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ହି ମଯା ଦ୍ଵିଜାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ପାପ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ମୁଁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି ।
ମଦୀଯଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମୈଃ
ମୋ କଥା ଶୁଣି, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏପରି କହିଲେ ।
କପାଲୈର୍ଭୂଷିତୋ ନିଂଦ୍ଯୋ ଵିଶେଷେଣ ତୁ ଵିପ୍ରହଃ
ଖୋପଳ ଧାରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନିନ୍ଦିତ ।
ଯସ୍ମିନ୍ଯଜ୍ଞେ ସମାଯାତା ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵସ୍ତଥା
ସେଇ ଯଜ୍ଞରେ ଆଦିତ୍ୟ ଓ ବସୁମାନେ ଏକଠି ହେଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଵରୁଣୋ ଵାଯୁରେଵ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ ଓ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ ।
ସୁପର୍ଣା ଗିରଯୋ ନାଗାଃ ସର୍ଵେ ଚାକାରିତାଃ କ୍ରତୌ
ଗରୁଡ, ପାହାଡ, ଓ ସର୍ପମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଡାକାଯାଇଥିଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ମହାଭାଗାସ୍ତଥା ଦେଵର୍ଷଯୋଽମଲାଃ
ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ଓ ପବିତ୍ର ଦେବ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ଅପଵିତ୍ରମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା କଥଂ ତ୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଏହା ଅପବିତ୍ର ବୋଲି ଜାଣି, ତୁମେ କିପରି ଏପରି କହିପାରିବ ?
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ଯଦା ଵିପ୍ରୈର୍ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵଚସ୍ତଦା 5.2.8.
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏପରି କହିଲେ, ତାପରେ ମୁଁ ଏହି କଥା କହିଲି ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ଦେଵି ତାଡିତୋଽହଂ ଭୃଶଂ ତଦା
ହେ ଦେବୀ, ଏହି କଥା କୁହାଯିବା ସମୟରେ ମୋତେ ବେଶି ଆଘାତ କରାଗଲା ।
ଅଥ ପ୍ରହସ୍ଯ ତତ୍କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ତାଂ ଵେଦିଂ ଦର୍ଭସଂସ୍ତୃତାମ୍
ତାପରେ ହସି, ମୁଁ ସେଇ ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ିଥିବା ବେଦିକୁ ଅପେକ୍ଷା କଲି ।
ମଯି ନଷ୍ଟେ କପାଲଂ ତତ୍କ୍ଷିପ୍ତଂ ମଂଡପବାହ୍ଯତଃ
ମୁଁ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସେଇ ଖୋପଳ ମଣ୍ଡପର ବାହାରେ ପକେଇଦିଆଗଲା ।