ପ୍ରାଚୀ ସରସ୍ଵତୀ ପୁଣ୍ଯା ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣା ସ୍ମୃତା
ପୂର୍ବଦିଗକୁ ବହୁଥିବା ପବିତ୍ର ସରସ୍ବତୀ ନଦୀକୁ ଦଶଗୁଣା ପୁଣ୍ୟବତୀ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ଦେଵି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ଦେବୀ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦଶଗୁଣା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ।
ତସ୍ଯା ଦଶଗୁଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମହାକାଲଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦଶଗୁଣା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାକାଳକୁ ଗଣାଯାଏ।
ଷଷ୍ଟି କୋଟିସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିକୋଟିଶତାନି ଚ
ଷାଠି କୋଟି ହଜାର ଏବଂ ଷାଠି କୋଟି ଶତ,
ଶକ୍ତଯୋ ନଵ କୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ଵସନ୍ତି ହି
ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନଉ କୋଟି ଶକ୍ତି ରହିଛନ୍ତି।
କୃମିକୀଟପତଂଗାଶ୍ଚ ମୃତା ଯତ୍ର ତତଃ କ୍ରତୌ ମାହାତ୍ମ୍ଯମଦ୍ଭୁତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାରଦାତ୍ସୁରସତ୍ତମଃ
ଯେଉଁଠାରେ କୀଟ, ପୋକା ଓ ଉଡୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମରିଯାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞ କାଳରେ— ନାରଦଙ୍କଠାରୁ ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ଶୁଣି, ଦେବମାନେ,
ସର୍ଵଦେଵ ଗଣୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମାଜଗାମ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ ୧- ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପାଦପ୍ଯଧିକଂ ପ୍ରଲଯେଽପ୍ଯକ୍ଷଯଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସିଲେ; ଏହାକୁ ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ ଅବିନାଶୀ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଵିଚିତ୍ରାଣି ଚ ହର୍ମ୍ଯାଣି କାଂଚନାନି ଶୁଭାନି ଚ 5.2.7.
ସେଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମହଳ ଥିଲା।
ଵଜ୍ରେଂଦ୍ରନୀଲରଚିତାଃ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଂନିଭାଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥାଵିଧଂ ରମ୍ଯଂ ମହାକାଲଵନୋତ୍ତମମ୍
ହୀରା ଓ ନୀଳମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା; ଏପରି ରମ୍ୟ ମହାକାଳବନ ଦେଖି,
ନାରଦଂ ପ୍ରଶଶଂସୁସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଦେଵା ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦରେ ନାରଦଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ନ କୈଲାସଂ ଗମିଷ୍ଯାମୋ ନ ଚ ମେରୁଂ ତଥାଵିଧମ୍
ଆମେ କେବେ କୈଳାସକୁ ଯିବୁନାହିଁ, ଏବଂ ଏପରି ମେରୁକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଏଷାମରାଵତୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ହ୍ଯେଷା ଭୋଗଵତୀ ଶୁଭା
ଏହିଠାରେ ଆମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅମରାବତୀ, ଏହିଠାରେ ଆମର ଶୁଭ ଭୋଗବତୀ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵି ଶୂନ୍ଯଂ ଜାତଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍ ଗମନାଯ ମତିଂ ଚକ୍ରେ କୃତ୍ଵା ଦେହମଥାତ୍ମନଃ
ଏହି ସମୟରେ, ହେ ଦେବୀ, ସ୍ୱର୍ଗ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା; ଚାଲିଯିବାକୁ ମନସ୍କରି, ସେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାଂ ତ୍ରିଦଶାଃ ସର୍ଵେ ମହାକାଲଵନଂ ଗତାଃ
ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ମହାକାଳବନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍କ୍ଷଣଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମହାକାଲଵନୋତ୍ତମେ ଦଦର୍ଶ ରମଣୀଯଂ ତୈର୍ଦେଵୈଃ ପରିଵୃତଂ ତଦା
ଏପରି କହି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତମ ମହାକାଳବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ଘେରିଥିବା ରମଣୀୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ କର୍କୋଟକସ୍ଯ ପୂର୍ଵେ ତୁ ମହାମାଯାଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣେ
ଏହି ସମୟରେ, ଦେହବିହୀନ ଏକ ସ୍ୱର କହିଲା: କର୍କୋଟକର ପୂର୍ବଦିଗରେ ଏବଂ ମହାମାୟାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣରେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦେଵଦେଵେନ ହୃଷ୍ଟସ୍ତଦ୍ଗତଚେତସା
ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କହାଯିବା ପରେ, ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ମନ ତାହାରେ ଲଗିଗଲା।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ଶୁଭୈଃ ପୁଷ୍ପୈରୁଵାଚେଦଂ ଵରାନନେ 5.2.7.
ଶୁଭ ପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କରି, ସେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁଥିବା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯେ ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯଂତି ଯତ୍ନେନ ଅପି ଦୁଷ୍କୃତ କାରିଣଃ
ଯେମାନେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେମାନେ ପ୍ରୟାସ କରି ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି,
ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ଯାଂ ସଂକ୍ରାଂତୌ ଵା ଵିଶେଷତଃ
ବିଶେଷକରି ଅଷ୍ଟମୀ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, କିମ୍ବା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟରେ,
ଵିମାନଵରମାସ୍ଥାଯ କାମଗଂ ରତ୍ନଭୂଷିତମ୍
ଇଚ୍ଛାମତ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଦେବ ରଥରେ ବସି,
କିଂ ଦାନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଦତ୍ତୈଃ କିଂ ଯଜ୍ଞୈର୍ଵିଵିଧୈଃ କୃତୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେଇଲେ କି ଲାଭ, ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କଲେ କି ଲାଭ,
ଯଂଯଂ କାମମଭିଧ୍ଯାଯ ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ
ମଣିଷ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଭାବି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ତ୍ରିଦଶୈଶ୍ଚ ପୁନଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଲ୍ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି,
ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ଯେ ଧନ୍ଯା ଦେଵଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେଶ୍ଵରମ୍
ଯେମାନେ ତିନି ଲୋକର ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୂଜଯାମାସ ଭୂଯୋ ଲିଂଗଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ପୁଣି ତିନି ଲୋକର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ତାଙ୍କର ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ପାପ ନାଶ କରେ, ସେଥିରେ ତୁମକୁ କହିଲି।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ,
ପୁରା ଵୈଵସ୍ଵତେ କଲ୍ପେ ତ୍ରେତାକାଲେ ସମାଗତେ
ପୁରୁଣା କାଳରେ ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆସିଥିଲାବେଳେ,
ଉପଵିଷ୍ଟେଷୁ ଵିପ୍ରେଷୁ ହୂଯମାନେ ହୁତାଶନେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସିଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରାଯାଉଥିଲା,